Ana sayfa Genel Sağlık Hba1c Nedir? Normal Değeri Kaç Olmalı? Yüksekliği ve Düşüklüğü

Hba1c Nedir? Normal Değeri Kaç Olmalı? Yüksekliği ve Düşüklüğü

23
0
PAYLAŞ

23HbA1c, glikoza bağlanan hemoglobin bileşenini ölçmeye yarayan kan tahlilidir. Kan plazmasındaki glikoz şekerinin yoğunluğu HbA1c ile ölçülür. Glikolatlı hemoglobin testi ya da glikohemoglobin testi olarak da adlandırılan HbA1c, şeker hastalığı olan kişilerin şeker düzeylerinin aralık sınırında olup olmadığının ölçülmesi amacıyla mutlaka yaptırmaları gereken bir testtir. 

HbA1c Değeri Kaç Olmalı?

test

Dünya Sağlık Örgütü, HbA1c testi sonrasında ulaşılması gereken normal değerleri şu şekilde belirtmiştir:

  • HbA1c’nin %3.5- %5.7 arasında olması normal kabul edilir ve bu sonuç şeker hastalığının söz konusu olmadığını gösterir.
  • HbA1c’nin %5.7 – %6.4 arasında olması gizli kan şekeri tehlikesiyle karşı karşıya olunduğunu gösterir. Bu durumda şeker hastalığına yakalanma ihtimali artış göstermiştir.
  • HbA1c’nin %6.5 ve üzeri olması tip 2 denilen diyabet hastalığına yakalanıldığını gösterir.
  • HbA1c’nin %7 olması şeker hastalığının söz konusu olduğunu gösterir.
  • HbA1c’nin %7 ve üzeri olması şeker hastalığının kontrol altında olmadığını gösterir.

Hba1c Hesaplama

Hemoglobin A1c olarak da bilinen HbA1c’nin:

  • Kan şekeri (mg/dL) = (Hba1c x 35.6)-77.3 formülü ile hesaplanır.
  • Ortalama kan şekeri değeri ise (mg/dL) = (Hba1c x 28.7)-46.7 olarak hesaplanır.

HbA1c’nin yüzde olarak değerlerinin karşılık geldiği ortalama glikoz değerleri şu şekildedir:

  • %6=135
  • %7=170
  • %8=205
  • %9=240
  • %10=275
  • %11=310
  • %12=345

HbA1c Düşüklüğü Neden Olur?

1. Hipoglisemi

Hipoglisemi, kandaki glikoz seviyesinin anormal miktarda düşmesine sebep olabilir.

Şeker hastalarında hipoglisemi şu sebeplerden ötürü HbA1c düşüklüğüne yol açar:

  • Kullanılan ilaçların ağır olması
  • Öğün kaçırılması ya da aşırı derecede yorucu egzersiz yapılması
  • Aç karnına alkol alındığında ve aşırı oranda alkol tüketiminde.

Şeker hastası olmayan kişilerde ise hipoglisemi aşağıdaki etkenler dolayısıyla HbA1c düşüklüğüne sebep olur:

  • Gıdasız kalma ve ölüm orucu
  • Aşırı derecede alkol tüketimi
  • Addison hastalığı
  • Sıtma, romatizmal hastalıklar veya yüksek tansiyon tedavisi için alınan bazı ilaçlar

2. Hemolitik anemi

Hemolitik anemi kırmızı kan hücrelerinin normal süreden daha kısa zamanda yıkılması ve kandaki yoğunluğunun düşmesi durumudur.

Bu durumda aşağıdaki etkenler HbA1c düşüklüğüne neden olabilir:

  • Bağışıklık sistemine bağlı sorunlar
  • İltihaplı hastalıklar
  • Kan transfüzyonuna vücudun tepki göstermesi
  • Dalak büyümesi

3. Sahte düşüklük

Bazı durumlarda sahte HbA1c düşüklüğü meydana gelebilir:

HbA1c Düşüklüğü Tedavisi

diyabet

Şeker hastaları için hipoglisemik anlarda şu tedaviler uygulanır:

  • Kan şekeri düşükse 15-20 gram glikoz ya da basit bir şeker tüketilebilir.
  • Kesinlikle insülin enjekte edilmesi önerilmez.

Hemolitik anemi tanısı bulunan hastalarda şu tedaviler uygulanır:

  • Kan transfüzyonu yaptırılabilir.
  • Prednizon gibi kortikosteroit ilaç tedavileri uygulanır.
  • Kandaki antikorların alınması gerekebilir.
  • Doktorun gerekli görmesi halinde dalağın alınması söz konusu olabilir.

HbA1c Yüksekliği Neden Olur?

1. Şeker hastalığı

Gıdalardan alınan enerji, insülin hormonu sayesinde hücreler tarafından emilerek kullanılır. Vücut yeterli düzeyde insülin üretemediğinde şeker hastalarında HbA1c yüksekliği meydana gelebilir.

Bu durumu tetikleyen faktörler aşağıdaki gibidir:

  • Genetik unsurlar
  • Aşırı kilo alma durumu ya da yüksek kalorili beslenme
  • Hareketsiz yaşam
  • Karaciğerde fazla miktarda glikoz üretilmesi
  • Metabolik sendrom
  • 4 kilo üzeri doğum yapma
  • Yüksek tansiyon
  • Toksin içeren çevreye maruz kalma durumu

2. Bazı hastalıklar

  • Kortikosteroit hormonlarının aşırı salgılandığı Cushing sendromu
  • Böbreküstü bezi kaynaklı bir tümör olan Feokromositom
  • Korkikosteroit tedavileri

3. Sahte yükseklik

Şu durumlarda HbA1c geçici etkiler yüzünden sahte yükselmeye uğrar:

  • Böbrek yetmezliği
  • Uzun süreli aşırı alkol tüketimi
  • Kanda bulunan yağın seviyesinde artış
  • Demir yetersizliğine bağlı anemi
  • B12 ya da folat eksikliği

HbA1c Nasıl Düşürülür?

beslenme

  • Hareketli bir yaşam sürmeye gayret gösterin. Haftanın beş günü ortalama yarım saat orta tempoda egzersiz yapın.
  • Basit şeker içeren gıda tüketmeyin. Kalori alımını azaltın.
  • Öğün atlamadan dengeli beslenin.
  • Şeker hastalığınız varsa doktorunuzun önermiş olduğu beslenme programını uygulayın ve ilaçlarınızı zamanında düzenli olarak için.
  • Kan şekerinizi dengelemek için kuşkonmaz, fasulye türleri, brokoli, havuç gibi yiyecekleri bol bol yiyebilirsiniz.
  • Her gün 8-10 bardak su içme alışkanlığı edinin.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here