Ana sayfa Genel Sağlık Ruh Sağlığı Histeri Nedir?

Histeri Nedir?

120
0
PAYLAŞ
Histeri

Histeri ya da diğer ismiyle “isteri”, hislerde yaşanan yoğunluk, taşkın davranışlar gösterme, tepkilerin aşırıya kaçması durumu, hızlı fiziksel ya da zihinsel değişiklikler gösterme şeklinde kendisini ortaya koyan genel anlamda bir abartı durumu olarak da tanımlanabilecek nevrotik bir vakadır. Adı ilk olarak Hipokrat tarafından konulan bu bozukluğun kökeni Yunan dilindeki hysterikos sözcüğüne dayanır.

Hastalığın ilk popüler olduğu zamanlarda yalnızca kadınlara özgü bir bozukluk olduğu görüşü hakim olsa da bu durum gerçeği yansıtmaz. Histeri çoğunlukla kadınlarda görülse de cinsiyet ayrımı yapmaksızın erkeklerde de karşımıza çıkabilir. 30 yaşın altında olan kişilerde daha çok karşımıza çıkan histeri bozukluğu hayal gücüne bağlı bir şekilde bilinç dışındaki fikirlerden ötürü ya da korku ve benzeri durumlardan kaynaklı bir şekilde ani krizler halinde kendini ortaya çıkarır ve ne kadar devam edeceği kesin olmamakla birlikte geçici bir yapıdadır. Histerik vaka yaşayan hastalar anormal davranışlar gösterse bile bu durumun diğer insanlarda da görülebileceğini, yaşadıklarının normal olduğunu düşünür ve bu sebepten ötürü hasta olduğunun bilincine varamaz.

Histerik kişilik bozukluğu ile yaşayan insanlar ilgi odağı olmayı çok severler ve bu durumu fazlasıyla arzularlar. Bu arzu onların aşırı abartılı tavırlar sergilemesine sebep olur ve histerik bozukluk sahipleri genelde mutlu olmanın yegane yönteminin ilgi çekmek, dikkatleri üzerinde toplamak olduğunu düşünürler. Histeri hastaları ilginin kendilerine yönelmediğini fark ettikleri, ilgiden uzak kaldıkları durumda ise mutsuz ve huzursuz olurlar. İlginin başka bir yere yöneldiğini fark edip yeniden ilgiyi kendilerinde toplamak isteyen hastalar yüzeysel tutumlarda bulunabilirler. Histeri hastalarının konuşmalarında derinlik göremeyiz, genelde ilgi çekme amaçlı konuştuklarına şahit oluruz.

Diğer taraftan histeri bozukluğu ilgi toplamak dışında stresli bir durum ya da olaydan kaçmak için de kişilerin başvurduğu bir yöntemdir. Örneğin stresli bir vaka ile karşılaşan birisi bu durumdan kurtulmak için bayılma yoluna başvurabilir. Histerik bayılmaları normal bayılmalardan ayıran en temel faktör yaralanma olaylarının az olmasıdır. Histerik bayılmalarda kişi daha dikkatli bir şekilde yere düşer.

Histeri Belirtileri

Beklenmedik ani ataklar ile gelişim gösteren krizler haricinde kısa süreli ya da uzun vadeli hafif veya yoğun biçimde kendini tanıtan histerik belirtiler ise şunlardır:

Kasılma, nefes alıp vermekte zorlanma, nefes darlığı hissi, acı karşısında fazla duyarlı olma, acıya dayanamayıp fazla reaksiyon gösterme, titreme, geçici felçler yaşama, kısa süreli konuşamama, duyma ve – veya görme kaybı yaşama, bazı olayları hatırlayamama, hafıza kaybı geçirme.

Histeri bozukluğunu ileriki aşamalarında ise uyurgezer olma, teşhircilik gibi kimi belirtiler ile birlikte kleptomani, mitomani, nemfomani gibi bazı manik vakalar meydana gelebilir.

Toplumsal Histeri Nedir?

Bireysel histerinin yanı sıra bir de toplumsal histeri vardır. Histerinin bu tipinde ise kitlesel anlamda belli bir grubu etkisi altına alan olayın söz konusu grup tarafından aşırı bir şekilde yorumlanması, algılanması ve o toplumun bu olaya abartılı tavırlar ile yaklaşması hali ile karşılaşıyoruz.

Histeri Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?

Histerik bozukluklar yaşayan ve histerik semptomlar gösteren kişileri tedavi ederken en anahtar noktalardan birisi de bu kişiler sergiledikleri tavırların normal olmadığını kabul etmeleridir. Bu kabul süreci pek kolay bir şey değildir, histerik bozukluk sahibi kişiler genelde kendilerinin normal olduklarını, sahip oldukları belirtilerin ise diğer herkeste de var olduklarını düşünürler. Bu da hastalığı kabullenme durumunun önünü tıkadığı için tedaviye engel olan başlıca faktördür. Hasta olmadığını iddia eden birey hiçbir şekilde ilaç ve tedavi kabul etmez.

Histeri bozukluğuna yönelik tedavilerde karşılaşılan diğer bir zorluk ise hastanın mutsuz olma endişesidir. Hasta histerik belirtiler gösterdiği rahatsızlık evresi boyunca çevresindekilerin bir numaralı ilgi odağı olmaya alıştığı için hastalıktan kurtulup artık histerik semptomlar göstermediğinde bu ilginin kaybolacağını bilir ve ileride mutsuz olmaktan korkar.

Histeri bozukluğunu gidermek için psikoterapi ile az dozda verilen ilaç tedavisinin genel anlamda işe yaradığı görülmüştür. Hastanın içerisinde olduğu nevrotik durum kendisine yansıtılır ve davranışlarının normalden uzak olduğu fark ettirilmeye çalışılır ve normal ya da daha makul tavırlar sergilemesi gerektiği söylenir.

Histeri Bozukluğu Tanı Kriterleri

Histriyonik semptomlar genelde nörotik karakterli kişiliklerde karşımıza çıkar. Histeri bozukluğunda kişiler diğer insanların dikkatlerini çekmeye çalışır ve dış görünüşleri ile “baştan çıkarıcı” bir tavır sergilerler.

Genel ilginin merkezinde olmadıkları durumlardan hoşnut olmazlar, ilgi başka yerde olunca huzursuz hissedip ilgi yeniden kendilerinde toplamak için eylem ve düşünce hazırlıklarına girerler.

Etrafındakilerin sevgisini yoğun bir şekilde talep eder ve arar.

Histeri bozukluğu tanısı için gerekli kriterlerden bir tanesi de kişinin oyuncu ve teatral bir özellikte olmasıdır.

Histeri hastaları olaylardan çabuk etkilenen, çocuksu karakterli, telkine yatkın ve çabuk kırılabilen kişilik özelliklerine sahiptirler.

Histeri semptomu gösteren kişilerin çevresinde yer alan diğer insanları aşırı biçimde idealize ettikleri ya da onları abartılı biçimde aşağılama eğilimi gösterdikleri tespit edilmiştir.

Bu bozukluktan muzdarip olan hastaların konuşmaları açık değildir, ayrıntıları kaçıran, derine inemeyen, duygusal bir konuşma biçimleri bulunur.

Histerik hastalar genelde sık biçimde değişim gösteren duygularını dramatize ederek ortaya çıkarır ve oynak, yüzeysel bir duygulanım gösterirler.

Bozukluk ile yaşamını sürdüren insanlar cinselliği karşı düşkün olmaktan ziyade cinsel alanda geniş kısıtlamaları ve düzensizlikleri bulunan insanlardır. Sevgi ve ilgi ihtiyaçlarını cinsel birliktelikler vasıtasıyla alma eğilimi gösterebilirler.

Histerik Kahkaha

Histeri bozukluğuna sahip olan kişiler ilgi odağı olmak için türlü davranışlar sergileyebilirler. Bir kafede tek başına oturan ve histeri bozukluğu ile hayata devam eden bir bireyin telefonu eline alıp konuşuyormuş gibi yaptığı esnada herkesin dikkatini çekecek bir biçimde gürültülü gülmesi, abartılı bir kahkaha atması histerik kahkaha olarak yorumlanabilir. Diğer taraftan histeri kahkaha atılması için sadece tek başına oturulması vakası yeterli değildir. Beş, altı kişilik bir arkadaş masasında da dikkatleri üzerine çekmek isteyen histeri bozukluğu yaşayan kişi sert bir kahkaha patlatıp herkesin kendisine bakmasını sağlayabilir. Histerik kahkaha zaman zaman kendisini histerik gülme krizleri ile de ortaya çıkarabilir. Kişi komik ya da eğlenceli bir duruma olan tepkisini normal bir gülme ya da kahkaha ile vermek yerine geçmek ve bitmek bilmeyen bir histerik gülme krizi ile sürdürebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here