Ana sayfa Yaşam Hesaplama Formları Homa İnsülin Direnci Hesaplama

Homa İnsülin Direnci Hesaplama

608
0
PAYLAŞ

Sadece yağ ve protein metabolizmalarıyla değil aynı zamanda karbonhidrat mekanizmalarıyla da etkileşim içerisinde olan ve bu metabolizmalar üzerinde etkinliğe sahip olan insülin hormonu, pankreas tarafından vücuda salgılanan ve kan şekerini düşürmeyi destekleyen bir hormondur. İnsülin hormonu kişinin vücudunda tam anlamıyla yok oluyorsa bu birinci tip şeker hastalığının başladığını gösterir, ikinci tip şeker hastalığında ise kişilerde insülin eksikliği veya insüline karşı herhangi bir direnç meydana gelir. İnsan sağlığı için böylesine hayati öneme sahip olan insülin hormonu konusunda ölçümler yapılması için son zamanlarda kullanılan en popüler yöntem HOMO IR testidir. Bu yazımızda HOMA insülin direnci hesaplama işleminin nasıl yapıldığını ve diğer detayları sizlere aktaracağız.

İnsülin Direnci Nedir?

Kan şekeri; yağ, kas ve karaciğer gibi alanlardaki hücrelere girme yetisini kaybetmeye başladıysa ve artık bu alanlardaki hücrelere daha zor giriş yapıyorsa insülin direnci problemi vuku bulmaya başlamış demektir. Kan şekerinin söz konusu alanlara girememesinin ardından kanda şeker birikimi meydana gelir ve bu yüzden pankreas eskiye nazaran daha çok insülin üretmeye başlar. Pankreasın daha çok insülin salgılamak için daha fazla çalışıp efor sarf etmesi neticesinde yorgun düşmesi ve yeterli insülin salgılama özelliğini kaybetmeye başlaması insülin direncinin oluşmasına sebep olur.

İnsülin direncine işaret eden belirtilerin arasında; öğle yemeğinin ardından çöken yorgunluk ve halsizlik kaynaklı şikayetler, gece yarısı uykudan bir ana uyanıp tatlı bir şeyler tüketme isteğinin gelmesi, sabah uyanıldığı vakit enerjik hissetmeme gibi hususlar bulunur. Bu belirtilerin insülin direncine kesin olarak işaret edip etmediğini öğrenmek için de HOMA IR testi yapılır.

HOMA İnsülin Direnci Testi Nasıl Yapılır?

Kısaca HOMA IR testi olarak bilinen insülin direnci testi, bireyin bedeninde insülin direncinin olup olmadığı konusunda bilgi veren bir uygulamadır. HOMA insülin direncine yönelik sağlıklı hesaplama yapılabilmesi için kişinin teste girmeden evvel yaklaşık 12 saat aç kalması gerekir. Aç karna teste giren kişiden alınan kan örneği incelenir ve bu incelemeler sonucunda bireyin çevre dokularının insüline verdiği yanıt değerlendirmeye alınır. İnsülin direncinin olduğu durumlarda alınan kan, glukoz düzeyinin normal seviyede kalmasını saplamak için insülin salınımını yükseltir.

HOMA İnsülin Direnci Nasıl Hesaplanır?

İnsülin direncini hesaplamak için HOMA IR testi kullanılırken teste tabi tutulan bireyin açlık kan şekeri düzeyi ve açlık insülin düzeyine yönelik bulgular ortaya konur. Bunun ardından kişinin açlık kan şekeri düzeyi ve açlık insülin düzeyine yönelik sayısal değerler birbirleriyle çarpılır. Çarpma işlemi neticesinde elde edilen sonuç 405’e bölünür. Bölmeden gelen sonuç 2.5’un üzerindeyse HOMA IR testi sonucunda bireyde insülin direncinin olduğuna yönelik saptama yapılır. Yazımızın ilerleyen kısımlarında daha detaylı bir şekilde öğreneceğiniz üzere; 2.5 üstü sonuçlar genellikle insülin direnci anlamına gelmesine rağmen bazı laboratuvarlarda bu sayısal değer farklılık gösterebilir. Testinizi değerlendiren laboratuvarın hangi değeri sınır olarak kabul ettiğini bilmeden insülin direnci konusunda tek başınıza yorum yapmamanız sizin için daha iyi olacaktır.

Genelden yola çıkarsak ve 2.5’u sınır olarak kabul edersek test sonucunuz 2.5’un altındaysa insülin direnci söz konusu değildir.

Homa insülin direnci hesaplama konusundaki en önemli nokta kişideki açlık kan şekeri düzeyi ile açlık insülin düzeyi olduğundan testten önce bireylerin en az 10 saat aç kalması gerekiyor. Teste aç değil de tok olarak gelen hastaların sonuçları normal değerlerini yansıtmaz ve hem doktorun yanılmasına sebep olur hem de kişinin gerçek sağlık durumu ortaya konamaz.

Homa İnsülin Direnci Hesaplama İşlemi İçin Gerekli Formül Nedir?

Homa insülin direncinizi hesaplamak için aşağıdaki formül yardımıyla işlemleri yapabilirsiniz:

Y x Z / 405

Bu formülde “Y” harfi ile açlık kan düzeyi, “Z” harfiyle ise “açlık insülin düzeyi temsil ediliyor. Birkaç örnekle homa insülin direncinizi nasıl hesaplayacağınızı daha açık hale getirelim:

Soru: İnsülin direncine sahip olup olmadığı merak edilen kişinin açlık kan şekeri düzeyi 80’i gösterirken açlık insülin düzeyi ise 5.6’yı gösteriyor. Bu durumda HOMA IR testinden nasıl bir sonuç çıkar?

Cevap: HOMA IR testi neticesinde insülin direncinin var olabilmesi için test sonucunun 2.5’ eşit ya da bu değerden daha üst seviyede olması gerekiyor. Sonucumuz 2.5’ten küçükse kişide insülin direnci bulunmadığın öğrenmiş oluruz.

İlk olarak (Y x Z / 405) formülünden yola çıkarak kişinin açlık kan şekeri düzeyi olan 80’i açlık insülin seviyesini belirten sayısal değer olan 5.6’yla çarpıyoruz ve çıkan sonucu 405’e bölüyoruz. Formülde değerleri yerine koyalım:

80 x 5.6 / 405

Çarpma işlemi neticesinde 448 sonucunu buluyoruz ve 448’i 405’e böldüğümüz zaman da 1.1’i elde ediyoruz. HOMA IR testi neticesinde çıkan 1.1 sonucu 2.5’un altında olduğu için kişide insülin direnci olmadığını söyleyebiliriz.

Soru: İnsülin direncine sahip olup olmadığını öğrenmek için HOMA IR testine giren bir kişinin açlık kan şekeri seviyesi 105’i gösterirken açlık insülin seviyesi ise 20’yi gösteriyor. Bu kişinin test sonucu ne anlama gelir?

Cevap: Yukarıdaki örnekte olduğu gibi değerleri formülde yerlerine koyarak işleme başlayalım.

Y x Z / 405

105 x 20 / 405

İşleme başladığımızda çarpma sonucunda 2100’e ulaşıyoruz ve 2100’ü de 405’e böldüğümüz zaman 5.18 gibi büyük bir sayı ile karşı karşıya kalıyoruz. Bu sayı 2.5’in oldukça üzerinde olduğu için kişide insülin direncinin olduğunu ve acilen doktora görünmesi gerektiğini söyleyebiliriz.

İnsülin Direnci Nasıl Tedavi Edilir?

İnsülin direncini ölçen testin pozitif bir sonuç vermesi durumunda tedavi için derhal hazırlıklara başlamanız gerekiyor. İnsülin direncinin yüksek olması kişinin yaşam tarzı ile de alakalı olması sebebiyle tedaviye yaşam tarzınızda kimi değişiklikler yaparak başlayabilirsiniz. Beslenme alışkanlığınızı daha sağlıklı hale getirmek, kiloluysanız ideal kilonuza gelene kadar kilo vermek, düzenli spor yapmak insülin direncinizi düşüren başlıca şeylerden birkaçıdır.

İnsülin direnci tedavisi için aşağıdaki maddeleri uygulayabilirsiniz:

  • Günde ortalama 45 dakika boyunca yürüyün ve bunu her gün düzenli olarak yapın.
  • Hazır gıda tüketiminden mümkün olduğunca uzak durun. Yemeklerinizi sağlıklı ve doğal besinler arasından tercih edin.
  • Tam tahıllı gıdalara sofranızda yer verin.
  • Haftada üç gün balık yemeye gayret edin.
  • Gece saat 10’u geçtikten sonra su dışındaki bütün yiyecek ve içeceklerden uzak durun.
  • Meyve sularını doğal ve taze sıkılmış olanlar arasından tercih edin, hazır paketlerde satılanlardan almayın.
  • Şeker kullanımını en aza indirin, mümkünse hiç şeker kullanmayın. Çayınızı ve kahvenizi şekersiz içmeye çalışın.
  • Yağlı yiyeceklerden mümkün olduğunca uzak durun.

İnsülin Direnci Kaç Olunca İlaç Kullanılır?

HOMA IR testi neticesinde ortaya çıkan sonuçların sayısal değerleri testin gerçekleştirildiği laboratuvarlara göre farklılık gösterebilir. Referans değer testin yapıldığı yerden yere göre değişiklik gösterebildiği için bu konuda doktora danışmak en doğru tercih olacaktır. Yazımızda referans kabul ettiğimiz 2.5’in her yerde geçerli olduğunu varsayarsak 2.5’i geçen kişiler için ilaç kullanımı gerekebilir.

HOMA İNSÜLİN DİRENCİNİZİN NE KADAR OLDUĞUNU ÖĞRENMEK İÇİN TIKLAYIN!

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here