Ana sayfa Sosyal İçeceklerinize Buz Atmayın!

İçeceklerinize Buz Atmayın!

262
0
PAYLAŞ

Amipli dizanteri ismi verilen hastalık Entamoeba histolytica ismi verilen bir parazit nedeniyle ortaya çıkar ve her yaşta görülebilir. Çocuklar kişisel hijyenle ilgili alışkanları hemen kazanamadıkları için amipli dizanterinin görülme oranı bu yaş grubunda daha fazla olabilir. Dünya üzerindeki en yaygın asalak kökenli bağırsak hastalığı olan amipli dizanteri, gelişmiş ülkelerde yok denecek kadar az görülür. Fakat temizlik ve beslenme ile doğrudan ilgilisi olan bu hastalık, fakir ülkelerde sürekli salgın yaratabiliyor. Biz de bu yazımızda sizler için amipli dizanterinin nerelerden bulaşabileceğini, nasıl tedavi edilebileceğini ve nasıl korunulabileceğini konu aldık. Gelin bu hastalıktan uzak durmak için neler yapmalıyız beraber inceleyim.

1. Amipli Dizanterinin Belirtileri Neler?

Entamoeba histolytica parazitinin vücuda girdikten sonra belli bir süre kuluçka dönemi olmakta. Bu dönem herkeste değişiklik gösterir. Ortalama 2 ile 4 hafta arasında olduğunu söyleyebiliriz. Bağırsaklarda yaşanan ani hareketlenme hastalığın başlangıcının en belirgin özelliği sayılabilir. İlerleyen saatlerde bu durum günde 20 – 30 kez tuvalete gitmeye ve sulu dışkılamaya kadar varabilir. Çoğunlukla dışkı da kana rastlanır. Tuvalete gitmeden önce ve sonra şiddetli ağrılar hissedilebilir. Ateş genellikle normal seyreder ama hastalık ağır olduğu takdirde yükselebilir. Dil kuruması, dilin üstünün beyazlaşması ve yapışkanlaşması, iştahsızlık, güçsüzlük, kilo kaybı gibi çok sayıda belirti bu hastalığın teşhisinde rol oynar.

2. Nasıl Bulaşıyor?

Amipli dizanteriye yakalanmamak için temizlik şart. Özellikle yemeklerden önce ellerinizi uzun süre yıkamakla başlayın. Yemek pişirmeden veya herhangi bir gıda ürününe dokunmadan önce ellerinizin tamamen temizlendiğinden emin olmalısınız. Çünkü Entamoeba histolytica paraziti, en çok yediğimiz yemeklerden ve ellerimizden bulaşmakta. Tuvaletin kapısına bile dokunmuş olsanız yemek yemeden önce ellerinizi yıkamamanız hastalığa davetiye çıkarmak anlamına geliyor. Özellikle amip tehlikesi taşıyan gelişmekte olan bir ülkedeyseniz yediğiniz her yemeğin iyi pişmiş olmasına dikkat etmelisiniz. Ayrıca paketlenmiş sular dışında başka herhangi bir su içmemek de en mantıklısı.

3. Buzdan Bile Bulaşabiliyor

Yazın bir çoğumuz serinlemek adına içeceklerimizin içerisine buz ekleriz. Sadece bu nedenden dolayı kolaylıkla amipli dizanteriye yakalanabileceğinizi biliyor muydunuz? Çünkü entamoeba histolytica paraziti sudan kolaylıkla insan vücuduna girebiliyor ve dışarıda sipariş ettiğiniz içeceğin içerisine koyulan buzun nasıl bir sudan dondurulduğunu bilmiyorsunuz. Sırf içeceğinize attığınız buz yüzünden dizanteriye yakalanmak istemiyorsanız temizliğinden emin olmadığınız yerlerde bu tarz riskler almaktan kaçının. Ayrıca tükettiğiniz sebze ve meyvenin iyi yıkandığına ve güzelce temizlendiğine emin olmakta fayda var. Çünkü entamoeba histolytica, gübrelerden sinekler sayesinde kolaylıkla sebzelere oradan da bizim vücudumuza taşınıyor. Tüketilecek olan sebze ve meyvelerin güzelce yıkanıp sirkeleri suda bekletmek besinin entamoeba histolytica’dan arınmasına yardımcı olabilir.

4. Amipli Dizanteri ve 5 F

Yapılan araştırmalar amipli dizanterinin en çok bu 5 nedenden bulaştığını gösteriyor. 5 F olarak isimlendirilen sebepler faeces (dışkı), fingers (parmaklar), food (besinler), flies (sinekler) ve fomites (herkesin kullandığı kirli eşyalar) şeklinde sıralanıyor. Gübre olarak kullanılan dışkıdan yediğimiz besinlere bulaşan parazit aynı şekilde günlük hayatta her şeye dokunmak için kullandığımız parmaklarımızla da vücuda giriyor. Sinekler bu parazitin taşınmasında büyük rol oynarken, ATM tuşları, otobüs tutacakları, kapı kolları gibi fomites ismi verilen herkesin kullandığı kirli eşyalar ise hastalık için adeta bir şölen yeri niteliğinde.

5. Amipli Dizanteri Nasıl Anlaşılır?

Amipli dizanteri hastalığının tanısı genellikle dışkı tahlili sonucunda konur. Dışkı tahlilinde Entamoeba histolytica parazitine rastlanmazsa yani sonuç olumsuz ise kesin bir şekilde amipli dizanteri yoktur demek için testin 6 kez daha yenilenmesi gerekir.  Ama sonuç bir kere pozitif çıkarsa hemen tedaviye başlanır.

6. Tedavisi

Günümüzde amipli dizanteri için çok etkili ilaçlar bulunmakta. Fakat hastalık bağırsak dışına ilerlemişse tedavi sürecinde daha farklı yollar izlenebilir. Çünkü entamoeba histolytica insanların sindirim sisteminde hastalık yaptıktan sonra bağırsak duvarına yerleşerek yüzeysel ya da derin yaralar açar. Bu parazit bazen bağırsak duvarını delerek karaciğere ve bağırsak dışı başka organlara da ulaşabilir. Böyle bir durum söz konusu ise hastaya cerrahi müdahale gerekebilir. Vücuda giren entamoeba histolytica hemen kendini belli etmeyecek kuluçka süresince sessiz kalacaktır. Fakat belirtiler ortaya çıktıktan sonra bir uzman tarafından tedavi uygulanmazsa hastalık kronikleşebilir ve çok daha ileri seviyelere ulaşabilir. Bu nedenle amipli dizanteri şüphesi hissettiğinizde en kısa sürede bir hekime başvurmak da fayda var.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here