Ana sayfa Hastalıklar Hastalıkların Belirtileri Kuduz Belirtileri Nelerdir? Kuduz Aşısı ve Tedavisi Nasıl Olur?

Kuduz Belirtileri Nelerdir? Kuduz Aşısı ve Tedavisi Nasıl Olur?

5988
0
PAYLAŞ
KUDUZ BELİRTİLERİ

SON GÜNCELLEME: 06.09.2018

Özellikle sokak köpekleri ve kedileri tarafından ısırılan ya da tırmalanan kişilerin ilk aklından geçen olasılık kuduz tehlikesidir. Doğru zamanda müdahale edilmediğinde sonuçları ölüme kadar varabilen bu tehlike; gerçekten de dikkate alınması gereken bir problemdir. Ancak kuduz hastalığının tek sebebi sokak kedileri ve sokak köpekleri değildir. Kuduzdan en doğru şekilde korunabilmek için; insanlık tarihinin bilinen en eski hastalıklardan biri olan kuduza dair nedenleri, belirtileri, tedavi yöntemlerini ve olası sonuçları bilmekte fayda var.

Kuduz Virüsü Çeşitleri Nelerdir?

Paralitik virüs: En baskın semptomu felç olan virüs türüdür; görülme sıklığı nadirdir.

Ensefalitik virüs: İnsan türünde sıklıkla görülen virüs türü ensefalitik virüs olmakla birlikte; bu virüsün yol açtığı semptomlar daha çok hidrofobi (su korkusu) ve hiperaktivite olarak gözlemlenebilir.

Kuduz Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Kuduzun nedenlerine geçmeden önce, bu sorunun beyinde iltihaplanmaya yol açabilen viral bir hastalık olduğuna dikkat çekmek gerekir. Kuduz virüsü, insanlarda ve memelilerde görülebilir. Kuduz hastalığına neden olan ve ölüme kadar varabilen ağır sonuçlara yol açan da; bu virüsün enfekte olmasıdır.

Deri bütünlüğü bozulan cilt ile, virüsün temas etmesi durumunda kuduz hastalığı meydana gelir. Isırma ve tırmalama gibi deri bütünlüğünü zedeleyen durumlar kesinlikle riskli olmakla birlikte; enfekte durumdaki hayvanın salyası ile göz, ağız ya da burnun temas etmesi de kuduza yol açabilir.

Kuduz Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Kuduzun en yaygın olarak kedi ve köpekten bulaştığı bilinse de, vahşi yarasalardan kokarcalara, çakallardan tilkilere kadar diğer tüm memeli hayvanlar da kuduz bulaştırabilir. Çok kısa şekilde özetlemek gerekirse; enfekte olmuş bir hayvanın ısırması ve tırmalaması gibi bir temas sonucunda kuduz virüsü insana geçiş yapar. 

Kedi Tırmalaması Kuduz Yapar mı?

Isırma karşısında korkuya kapılan ancak tırmalamayı hafife alanlar için; bu sorunun cevabı ne yazık ki evettir. Tırmalama da deri bütünlüğüne zarar vereceği için; kedide eğer kuduz virüsü mevcut ise enfeksiyonun insana geçişi tırmalama ile de mümkün olur. Hatta, hiçbir ısırık ya da tırmalama yaşanmayan durumlarda bile, enfekte olan hayvanın vücut salgıları ile temas etmek şüphe uyandıran bir durumdur.

Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

İnsanda virüs türüne göre kuduz belirtileri ve ilgili semptomlar farklı seyredebileceği gibi; diğer memelilerde de farklı belirtiler görülebilir. Bu nedenle kuduz belirtilerini farklı başlıklar altında kategorilendirmek daha doğru olacaktır.

Kuduz belirtileri hastalığın gözlemlenebilmesi bakımından önem taşımakla birlikte; kuduza yaklaşımda atlanmaması gereken önemli bir nokta vardır. Belirtiler görülmeye başladığında, hasta için çok geç olabilir. Kuduz olasılığı içeren herhangi şüpheli bir eyleme maruz kalan kişi, belirtileri beklemeden tıbbi yardıma başvurmak zorundadır.

İnsanda Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

İnsanda kuduz hastalığı belirtileri; 4 alt başlık altında toplanabilir. Bunlar;

Kuluçka dönemi: Bu dönem tıp dilinde inkübasyon olarak da adlandırılır. Bu dönemin 2 yıla kadar uzadığı vakalar mevcut olsa da; 3 günden itibaren belirtiler görülmeye başlanabilir. Belirtilerle birlikte hastalığın ölümcül etkilerinin ortaya çıkmaya başlayacağına dair bilinçli olmak gerekir.

Prodrom: Bu dönemde ağır bir grip dolayısıyla meydana gelen belirtilerle karşılaşılır ve semptomlar giderek kötüleşir.

  • 38 derecenin üzerinde seyreden yüksek ateş,
  • Baş ağrısı,
  • Anksiyete,
  • Öksürük,
  • Boğaz ağrısı,
  • Mide bulantısı,
  • Kusma ve ısırık yerinde bulunan rahatsızlık gözlemlenen başlıca belirtilerdir.

Akut nörolojik dönem: Beyni etkilediği bilinen kuduz virüsünün ilerlemesi sonucunda nörolojik boyuttaki belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler;

  • Kabuslardan ışık korkusuna,
  • Kafa karışıklığına,
  • Saldırganlığa,
  • Yutma güçlüğüne
  • ve dolayısıyla su korkusuna,
  • Ağızda köpürmeye,
  • Halüsinasyonlara,
  • Kısmi felce ve kasılmalara kadar birçok farklı şekilde kendini gösterir.

Erkeklerde priapizm ya da kalıcı ereksiyon görülebilir. Solunum zorluğu ve istemsiz kas seyirmeleri yaşanır. Nefes tutarsızlaşır.

Koma: Ölümle sonuçlanacak olan sürecin son aşaması ise hastanın komaya girmesi şeklinde gerçekleşir.

Hayvanlarda Kuduz Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Halk arasında genellikle; kuduzun oldukça ilerlemiş olduğu dönemde yaşanan; ağızda köpürme, Kabus görme ve saldırganlaşma dönemleri bilinmektedir.

Kuduzun hayvandaki süreçleri de insana benzer şekilde olup; henüz kuluçka dönemindeki kuduz vakası hayvanda da aynı insanda olduğu gibi yaşanır, dolayısıyla anlaşılması güçtür. Yalnızca ağzı köpüren, salyalar saçan ya da saldırgan tavırlar gösteren kedi ya da köpeğin kuduz olabileceğini düşünmek yanlış olur. Bu nedenle herhangi bir ısırılma vakasında; hayvanda kuduz belirtileri görülsün ya da görülmesin, derhal tedaviye başlanması önerilir.

Kuduz Belirtileri Kaç Gün İçerisinde Görülmeye Başlanır?

Kuduz belirtilerinin seyrindeki süreç; kişiden kişiye değişkenlik gösterir. Bunda hem virüsün türü, hem de ısırılma yerinin beyne ne kadar yakın bir noktada olduğu önemli rol oynar. Akut döneme geçilmesi ve nörolojik semptomların ortaya çıkması; beyne yakın gerçekleşen kuduz saldırılarında çok daha hızlı seyredebilir. Baş ve boyun bölgesinde gerçekleşen ısırmaların sonunda vakanın bulaşıcılığı da daha yüksektir.

Normal koşullarda hastalığın kuluçka dönemi 3 ile 12 gün arası kabul edilir. Ancak iki yılı aşkın süre sonunda seyri değişen kuduz vakaları mevcuttur. Bu nedenle belirtiler görülmeye başlamadan önce, kuduz tedavisine başlamakta gecikilmemelidir.

Kuduz Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kuduz tedavisinde en bilinen yöntem; vücudun virüsle savaşmasını sağlayan kuduz aşısıdır. Kuduz şüphesine neden olan durumun hemen ertesinde sabunlu su ya da povidon iyot ile bölgenin yıkanması gerekir. Bu şekilde dağılan parçacıkların en aza indirilmesi hedeflenir. Ancak bundan sonraki ilk iş, mutlaka tıbbi yardım için en yakın sağlık merkezine başvurmak ve kuduz aşısı için geliştirilen programa yüzde yüz uyum sağlamak olmalıdır.

Kuduz tedavisine geçmek için doğrulanmış bir tanı beklenmez, şüpheli durum neticesinde derhal tedaviye başlanır.

Kuduz Aşısı Nedir?

Kuduz aşısı; kuduz tehlikesi ile karşı karşıya olan insanlara uygulanan aşıdır. Bu aşının uygulanması için belirtileri beklemek doğru değildir. Kuduz aşısı, ölü kuduz virüsünden yapılır. Kimi insanlarda yanlış bir inanış vardır ancak sadece ölü virüs içeren kuduz aşısının kuduz hastalığına yol açması mümkün değildir.

Kuduz Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Kuduz aşısının bilinen çok ağır yan etkileri mevcut değildir.

Kuduz hastalarının yüzde 30’u ile 70’i arasında görünen belirtiler şu şekildedir:

  • Aşı yerinde ağrı.
  • Aşı yerinde şişme ve hassasiyet.
  • Nadir şekilde kurdeşen.
  • Nadir şekilde görünen eklem ağrısı.

Öte yandan, kimi nörolojik problemler bazı vakalarda kayıtlara geçse de; bunların doğrudan aşıdan kaynaklandığı ispatlanmamıştır. Yine de kuduz aşısından sonra beklenmedik bir etkiyle karşılaşanların en yakın sağlık kurumuna başvurmaları  ve uzman görüşü almaları tavsiye edilir.

Kuduz Aşısı Ne Zaman Yapılır?

İnsanda belirtileriyle birlikte seyreden kuduz genellikle ölümcüldür; bu durumda kuduz aşısı artık etkili olmayabilir. Kuduz aşısını, bu nedenle şüpheli temastan sonra en hızlı şekilde uygulamak gerekir. Veteriner hekim, hayvan terbiyecisi ve mağaracı gibi mesleği olan kişilere de, herhangi bir temas olmasa dahi koruyucu olarak kuduz aşısı yaptırmaları tavsiye edilir.

Kuduz Aşısı Kaç Gün İçerisinde Yapılmalı?

Eğer kuduz virüsü ile enfekte olan hayvanla temas söz konusu ise ve bu temas sonucunda virüse maruz kalınma ihtimalinden şüphe ediliyorsa; en hızlı şekilde yaranın temizlenmesi ve tedaviye başlanması gerekir. İlk doz o anda uygulandıktan sonra; üçüncü, yedinci ve on dördüncü günlerde de aşı tekrar edilir.

Eğer herhangi bir şekilde kuduz virüsüne maruz kalınmadıysa ve meslekten kaynaklanan potansiyel risk nedeniyle kuduz aşısı olmak gerekiyorsa; bu durumda 3 doz yeterli olur. Dozların zamanlaması bu kez, ilk dozdan sonra yedinci ve yirmi birinci gün şeklinde olmalıdır.

Kuduz Aşısı Sonrasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Kuduz aşısı sonrasında dikkat edilmesi gereken en önemli şey, doktorun talimatlarını harfiyen uygulamak ve tek doz aşıyla tedavinin henüz tamamlanmadığı unutmamaktır.

Aşının etkili olabilmesi için:

  • Düzenli şekilde takip edilmesi ve tüm dozlarının tamamlanması.
  • Aşı yaptırmadan önce de, bağışıklık sistemini etkileyen herhangi bir durum ya da herhangi bir maddeye alerji varsa doktor bu konuda bilgilendirilmeli.
  • Aşıdan sonra istenmeyen bir etki görülürse yapılacak ilk şey doktora başvurmalıdır.

Kuduz Aşısı Kaç Yıl Korur?

Kuduz aşısı daha önce yaptırılmış olsa dahi, virüse maruz kalınan her seferden sonra gerekli görülen dozda kuduz aşısının yapılması gerekir. Bu durumda yalnızca dozlar ve zamanlamada değişikliğe gidilir ve aşı 2 doz olarak doktorun yönlendirdiği şekilde uygulanır. Ancak bir önceki aşının koruyuculuğuna güvenerek yeniden aşılanmamak söz konusu değildir.

Kuduz Aşısı Nereden Yapılır?

Kuduz aşısı kola enjekte edilerek uygulanır. Bunun dışında ısırık yarasına yakın olarak da, ilk doz ile birlikte hastaya immün globülin verilir.

Yararlandığımız Bazı Kaynaklar:

http://www.immunize.org/vis/turkish_rabies.pdf

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here