Ana sayfa Hastalıklar Lösemi Hastalığı

Lösemi Hastalığı

45
0
PAYLAŞ
Lösemi Hastalığı Nedir?

Lösemi Hastalığı, toplum tarafından kan kanseri türleri arasında bir tür olarak bilinen ve kaynağı kemik iliği olan hastalıktır. Lösemi, kan üretme görevine sahip olan kök hücrelerden birinin çeşitli sebeplerin bir araya gelmesi sebebi ile gelişimini durdurması ve birdenbire aşırı bir şekilde çoğalmaya başlaması ile ortaya çıkar. İlk olarak kemik iliğinin ardından tüm organları ele geçiren bu hastalık vücudun kan üretme sistemi olan lenfaik sistemi ve kemik iliği sistemini etkiler. Tedavi edilmediği takdirde giderek ilerleyen bir hastalıktır. Olgunluk evresine ulaşmış olan akyuvarların kontrolsüz bir şekilde artış göstermesi ile yavaş ve kronik bir şekilde seyreden bu hastalık, henüz olgunluk evresine ulaşmamış olan akyuvar hücrelerinde kontrolsüz bir şekilde artış gösterirse akut ve hızlı bir şekilde seyreder. Hızlı bir şekilde seyreden akut hastalıklar birkaç ay içinde belirti ve bulgular ortaya çıkarmaya başlar. Bu sebeple de kısa süre içinde tanı konularak tedavi edilmesi gerekir.

Löseminin tam olarak sebebi bilinmiyor olsa da tarımsal ilaçlar, kimyasal maddeler ve radyasyon gibi sebeplerden dolayı ortaya çıkması olasılığı giderek artıyor. En çok bilinen kan kanserlerinden biri olan lösemi hastalığı kök hücre nakli ile tedavi edilebiliyor.

Lösemi Çeşitleri Nelerdir?

Lösemi hastalığı, birdenbire ortaya çıkan ve hızlı bir şekilde ilerleme gösteren akut lösemi ve müzmin bir şekilde ağır hareket eden kronik lösemi olmak üzere iki farklı sınıfta değerlendirilir.

Lösemi çeşitlerinden akut lösemiler hızlı ve agresif bir şekilde ilerlemekte olup bir an önce tanısı koyulup tedaviye geçilmediği takdirde günler ya da haftalar içinde hasta hayatını kaybedebilir. Kronik lösemi söz konusu olduğu zaman ise hastalık uzun yıllar boyunca sessiz kalır ve yıllar içinde ağır ağır ilerleme kat eder.

1. Akut Lösemi

Akut lösemi, kan kanserlerinin %15 ile %20’sini oluşturur. Genellikle çocuklarda görülen bu hastalık oldukça hızlı bir şekilde seyreder. İlerleyen yaşlarda da ortaya çıkabilen bu hastalık kendisini belli belirsiz bulgu ve belirtiler ile gösterse de ne olduğunun farkına dahi varamadan kontrolsüz ve hızlı bir şekilde çoğalan kök hücreler, kansere dönüşür. Akut lösemi sebebi ile hızlı bir şekilde çoğalan hücreler ilk olarak kemik iliğine, daha sonra ise vücudu yayılır.  Akut lösemi hastalığı beyaz kan hücreleri olan lökositlerin üretilememesi sebebi ile ağır enfeksiyon durumlarında ortaya çıkar. Bu sebeple de trombosit hücreleri üretilemez. Mide ve bağırsak sisteminde meydana gelen kanamalar, cilt kanamaları ve hayati önem arz eden organlarda ortaya çıkan kanamaların pıhtılaşmasını sağlayacak hücreler ölür. Bu sebeple de durdurulamayan kan akmaya devam edecek ve kansızlık ortaya çıkacaktır. Organlara yayılan bu hastalık diğer organlarda da bozukluklara sebep olabilir.

2. Kronik Lösemi

Kronik lösemi daha ağır ilerleyen ve daha iyi sonuç veren bir hastalık olarak karşımıza çıkar. Olgunlaşmış olan hücrelerin görevlerini yerine getirememesi sebebi ile anormal hücrelerde görülen artış, kronik löseminin oluşmasına sebep olur.

Olgunlaşmış normal lenfositler ile benzerlik gösteren ve enfeksiyonlara karşı vücudun korunmasını sağlasa da görevlerini yerine getiremediği için kemik iliğinde artış gösteren lösemik hücreler sebebi ile kendini gösteren lenfositik lösemi hastalığında KLL hücreleri kana, lenf nodlarına ve kemik iliğine yerleşir. Lenf düğümlerinin şişmesi ve dalağın büyümesi ile sonuçlanan bu durum genellikle 60 ve 70 yaşlarında olan kişilerde görülür. Her 10 lösemiden 3’ü lenfositik lösemidir. Yapılan tanının ardından problem teşkil etmediği tespit edilen hastalıklarda tedavi yapılmaz. Özel bir yöntem kullanılarak tespit edilen genetik değişikliğin geçmişte kemik iliği nakli ve kemoterapi gibi yöntemler ile tedavi edilmesine karşı günümüzde çok kolay bir şekilde tedavi edilmesi mümkün.

Lösemi Neden Olur?

Kesin olarak nedenleri bilinmeyen lösemi hastalığının çevresel, immünolojik, genetik ya da viral faktörler sebebi ile ortaya çıktığı düşünülüyor. Bu belirtilerden bazıları şöyle;

  • Virüsler
  • Down sendromu gibi genetik hastalıklar
  • Kemoterapi ilaçlarının bazıları
  • Formalhedit ve benzen gibi saniyede kullanılmakta olan kimyasallara ya da yüksek dozda radyasyona maruz kalma.

Fakat bu risk faktörleri löseminin yalnızca küçük bir bölümünü oluşturur. Bu bir yana çoğu lösemi hastasında bu belirtiler görülmez. Fakat lösemiye yol açan başka sebepler de bulunur;

  • Çürümüş gıdalar
  • Kimyasal maddeler
  • Gıda maddelerinde yer alan katkı maddeleri
  • Hava kirliliği
  • Cep telefonu ve tablet gibi teknolojik cihazların uzun süre boyunca ve özellikle de çocuklar tarafından kullanılması.

Lösemi Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Lösemi hastalığının belirtileri, benzeri kan kanseri belirtileri ile ortak unsurlara sahiptir. Kansızlığa bağlı olarak çabuk yorulma, halsizlik, solukluk ve efor sebebi ile oluşan nefes darlığı gibi durumlar gözlemlenebilir.

Lösemi hastalığının belirtileri arasında bağışıklık sisteminde zayıflama sebebi ile oluşan enfeksiyonlar, diş etleri, burun ve cilt altında oluşan beklenmedik kanamalar, toplu iğne başı büyüklüğünde olan ve basınca solmayan kırmızı döküntüler ve morarmalara rastlanır. Akut lösemi söz konusu olduğu zaman aşağıda yer alan belirtilere dikkat etmek gerekir;

  • İştahsızlık
  • Solukluk
  • Kilo Kaybı
  • Halsizlik
  • Gece terlemesi
  • Cilt altı kanaması
  • Kemik ağrıları
  • Koltuk altı, boyun lenf bezlerinde ve karında şişlik.
  • Diş eti ve burun kanamaları, diş eti kabarıklığı.
  • Uygun tedavi yöntemleri kullanılsa da kontrol altına alınmayan ve kendisini sık sık tekrarlayan ateş ve enfeksiyonlar.

Birçok hastalık ile benzer etkilere sahip olan löseminin tüm vücuda yayılması halinde enfeksiyon hastalıkları, romatizmal hastalıklar, myeloma, lenfoma, kanamalı hastalıklar ve diğer kan kanseri hastalıklarının belirtilerine sahip olabilir.

Daha Detaylı Bilgi İçin TIKLAYINIZ!

Lösemi Tanısı Nasıl Konulur?

Löseminin tanısının yapılabilmesi için hasta başından geçen belirtileri anlatmalıdır. Daha sonra doktor çeşitli önceleme yöntemlerini kullanarak tanı koyar.

Muayene: Lösemi şüphesi olan kişiye fiziksel muayene yapılarak dalak ve karaciğer büyüklüğüne ve lenf bezlerinin şişip şişmediğine bakılır.

Uygun Kan İncelemeleri: Gerekli biyokimyasal incelemeler ve kan sayımı yapılır.

Kemik İliği Biyopsisi: Kalça kemiğinden alınacak olan kemik iliğinin incelenmesi, kemik iliği sıvısının cam üzerinde yayılarak patolojik bir şekilde incelenmesi ve kemik iliğinin biyopsisinin yapılması gerekir.

Genetik İncelemeler: Kandan ya da kemik iliğinden alınacak olan numunelerden lösemi hücrelerinin genetik incelemesi yapılır.

Akut Lösemi Tanısı: Basit bir kan sayımı testi sayesinde akut lösemi tanısını koymak oldukça kolay bir işlem olarak karşımıza çıkar. Tam kan sayımında blast isimli kanser hücrelerinin artışı tespit edilir ve normal hücre sayısının azaldığı görülürse bu durumda rahat bir şekilde akut lösemi tanısı koyulmuş olur. Fakat burada önemli olan nokta kanserin hangi türü ile uğraşıldığını tespit edebilmekten geçer. İmmün fenotipik yöntem sayesinde bu da mümkündür.

Lösemi Tedavisi

Lösemi tedavisi ile birçok farklı dal ilgilenir. Çocuk ve yetişkin hematoloji uzmanları tarafından tam donanıma sahip olan hastanelerde tedavisi yapılan bu hastalık için aynı zamanda onkoloji merkezleri, 24 saat hizmet vermekte olan kan bankaları, uzman hemşire ekibi ile yapılacak olan kemoterapi, enfeksiyon hastalıkları uzmanı, radyasyon onkolojisi tarafından yapılacak olan ışın tedavisi ve sofistike laboratuvar altyapısı gibi birçok disiplin bu konuya katkı sağlar.

Son yıllarda keşfedilmiş olan birçok yeni yöntem sayesinde lösemi tedavisinden başarı oranı giderek artış gösteriyor. Radyoterapinin gelişmesi, biyolojik ilaç tedavilerinin günlük kullanılması, kemoterapötik ajanların keşfedilmesi için moleküler ilaçlar, kemik iliği naklinde yaşanan gelişmeler gerek hastalığın tam olarak iyileşmesi gerek ise hastaları yaşam sürelerinin uzatılması açısından büyük rol oynar.

Lösemi tedavisinde akla ilk olarak kemoterapi gelir. Bu ilaçların dozu, tipi ve uygulama yöntemi löseminin çeşitlerine göre değişiklik gösterir. Genellikle iki yıla yakın süren bu tedavi yöntemi bir yana kemik nakli gibi işlemlerin yapıldığı da olur.

Akut lösemi tedavisinde ilk olarak kimyasal tedavi yöntemi uygulanır. İki ya da üç aşama şeklinde türüne göre değişiklik gösteren bu tedavi yöntemi, ilk olarak kanser hücrelerinin azaltılması ve daha sonra normal hücre sayısının arttırılması ile hastalık belirtilerinin yok edilmesi üzerine yapılır. En önemli aşama olan bu aşamanın başarılı bir şekilde tamamlanması halinde dahi kanser hücreleri tekrar çoğalır ve hastalık nükseder. Kontrol altına alınacak olan hastalığın bir kez daha belirlemesini önlemek adına pekiştirme tedavisi olarak da bilinen kök hücre nakli ya da kemoterapötik ilaçlar kullanılır. Akut lenfoblastik löseminin tedavi edilebilmesi için iki ya da üç sene boyunca uygulanacak idame tedavi dönemine girecek olan hastalar, hastalığın tekrar etmesini önlemek için mücadele eder. Bu tür hastalar için yakın takip önemlidir. Bu görevi steril oda ya da kliniklerde tam donanımlı uzman bir ekip üstlenir.

Daha Detaylı Bilgi İçin TIKLAYINIZ!

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here