Evinize Gelen En Sağlıklı Bilgiler!

Manik Depresif Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir?

Halk arasında daha çok manik depresif olarak bilinen, medikal çevrelerde önceleri manik depresif bozukluk veya manik depresyon olarak adlandırılan bipolar bozukluk, bir çeşit duygudurum bozukluğudur. Bipolar bozukluk, aynı zamanda orijinal isminin anlamını da taşıyan bir şekilde; iki uçlu mizaç bozukluğu, iki uçlu duygulanım bozukluğu gibi isimler ile de anılmaktadır.

Manik Depresif Nedir?

manik depresif

Manik depresif, yani bipolar bozukluk uzmanlar tarafından depresif periyotlar ve ruh halinde normalin üzerinde yükselmelere yol açan psikolojik bir rahatsızlık olarak tanımlanmaktadır.  Medikal düzeyde önceleri uzmanlar tarafından manik depresyon olarak adlandırılan bu durum uzun yıllardır bipolar bozukluk şeklinde ifade edilmektedir.

Hastalığın yol açtığı dönemsel ruh hali yükselmeleri ve alçalmaları kişiden kişiye birçok düzeyde farklılık gösterdiğinden bipolar bozukluk:

  • Tespit ve teşhisi çok zor olan bir psikolojik rahatsızlıktır.
  • Buna ek olarak, bipolar bozukluk hem psikolojik, hem nörolojik hem de biyolojik özellikler taşıdığından tanımını yapmak ve kaynağını tespit etmek diğer psikolojik hastalıklardan daha zordur.

Prof. Dr. Nermin Kesebir’e göre bipolar bozukluk bir duygudurum düzensizliğidir.

Basit anlatımıyla:

  • Duyguları düzenleyememek ve kontrol edememek olarak ifade edilebilir.
  • Bipolar bozukluk psikolojik bir rahatsızlıktır, çünkü çocukluktan gelen travmalar ve stresör olarak adlandırılan yaşam olayları ile yakın ilişki içerisindedir.
  • Beyin yapısı ve beynin işleyişi üzerinde etkileri olduğundan nörolojik bir rahatsızlık olarak da nitelendirilebilir.
  • Endrokrin ve hormonal etkenlerle ilişkili ve nesiller arasında aktarımı olduğu için genetik nitelik taşır, yani aynı zamanda biyolojik bir durumdur.

Bipolar Bozukluk Ne Zaman Görülür?

Psikiyatri Uzmanı Dr. Emre Tolun Arıcı’ya göre bipolar bozukluk:

  • Özellikle bahar aylarında ve stresli dönemlerde atak dönemine geçen, gebelik ve lohusalık gibi durumlarda tetiklenen ve her dönemde farklı şekillerde kendini gösteren ve toplumun yüzde bir ila ikisinde görülen bir psikolojik hastalıktır.

Dr. Kesebir’e göre bipolar bozukluk:

  • Genellikle 15-24 yaşları arasında görülür ve istisnalar dışında yaşam boyunca sürer.
  • Kadınlar ve erkekler arasında görülme sıklığı değişim göstermez.
  • Her yaşta görülebilmesi mümkün olmakla birlikte çoğunlukla 20’li yaşların başında görülür.

Manik Depresif Neden Olur?

Hastalığın kaynağı, genel olarak genetik faktörler, tetikleyici anlamda madde kullanımı, nörolojik faktörler gibi birçok farklı çıkış noktasından gelmektedir.

Prof. Dr. Nermin Kesebir’e göre hastalığın ortaya çıkmasında:

  • Kayıplar, doğal afet kaynaklı travmalar, ilişki problemleri ve madde kullanımı gibi tetikleyici faktörlerin arkasında mutlaka genetik yatkınlık ve bir biyolojik duyarlılık mevcuttur. Biyolojik yatkınlığı bulunup bu etkenlerden birine maruz kalan kişiler bipolar bozukluk açısından en yüksek risk grubu olarak görülmektedir.

Hastalığın Evreleri ve Evrelerine Göre Belirtiler

manik depresiflik belirtisi

1. Mani dönemi

Manik depresyon, yani bipolar bozukluk, birbirine zıt mani ve depresyon adı verilen iki evreden oluşan psikolojik bir hastalıktır. Manik terimi aşırı hareketli, enerjik, çok konuşkan, umursamaz ve genel olarak öforik bir ruh halini ifade eder.

Başlıca belirtileri şöyledir:

  • Normal olmayan bir öfke ve sinirlilik hali
  • Yersiz veya aşırı neşe hali
  • Düşüncelerde hızlanma, aşırı konuşma ve konudan konuya atlama
  • Alışılmışın dışında enerjiye sahip olma
  • Normalden daha az uyku ihtiyacı

Bunlara ek olarak mani durumunda:

  • Kişide abartılı bir öz saygı ve impulsivite adı verilen dürtü kontrolü problemleri, düşüncesizce doyuma ulaşma isteği gözlemlenir.
  • Alışveriş çılgınlığı
  • Ani seyahatler,
  • Kişinin normal dönemine kıyasla aşırı ve bazen rastgele seks yaşamı,
  • Yüksek riskli yatırımlar bunlara örnek olarak verilebilir.

2. Bipolar depresyon dönemi

Bipolar depresyon döneminde ise kişi depresif bir ruh halindedir ve düşük öz saygıya sahiptir. Her zaman yaptığı aktivitelere karşı ilgi ve/veya haz eksikliği görülür. Mani halinin aksine yavaş konuşma, yorgunluk ve koordinasyonda yavaşlık mevcuttur.

Bipolar depresyon döneminin başlıca belirtileri şöyledir:

  • Konsantrasyon ve enerji seviyesi düşüklüğü
  • Üzüntü, çaresizlik, yalnızlık ve suçluluk duygusu
  • Uykusuzluk veya aşırı uyuma halleri
  • İntihar düşünceleri ve hatta girişimi

Manik Depresif Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Dr. Kesebir’e göre hastalığın tedavisi:

  • Akut dönem tedavisi, gözlem dönemi ve koruyucu tedavi olarak üç basamağa ayrılabilir.
  • Basamaklardan ilki olan akut dönem tedavisinin amacı hastalığın belirtilerinin ortadan kaldırılmasıdır.
  • İkinci basamak olan gözlem basamağı da tedavi yöntemleri açısından akut dönem tedavisi ile benzeşmektedir.
  • Üçüncü ve son aşama ise koruyucu tedavi aşamasıdır.

Bipolar bozukluk yineleyici olarak tanımlandığından koruyucu tedavi:

  • Hastanın yeniden atak geçirmesini önlemeye yönelik bir tedavi çeşididir.
  • Bu dönemde asli tedavi, hastanın rahatsızlık belirtileri göstermediği dönemi gözlemektir ancak eğer akut dönemdeki gibi yan etki varsa ortadan kaldırılması ve tedaviye uyum sürecinin sağlanması şeklinde tedaviler de uygulanır.

İlaç Tedavisi

Bipolar bozuklukta asli tedavi yöntemi olan ilaç tedavisi, yukarıda sayılan üç aşamada da uygulanır. İlaçlar hekim kontrolünde, uzmanların belirlediği dozlarda, belirlenen sıklıkta ve tavsiye edilen süre boyunca kullanılmalıdır. Bu süre hastadan hastaya değişmekle birlikte belirli durumlarda hastanın hastalık belirtileri göstermediği zamana kadar olabilirken ömür boyu da sürebilir. Bipolar bozuklukta ilaç tedavisi asli tedavidir, çoğunlukla psikoterapi ile birlikte yürütülür. Özellikle bilişsel terapi yöntemleri bipolar tedavisinde önem taşımaktadır.

Bipolar bozuklukta koruyucu tedavinin amacı bir daha hastalanmamak olduğundan Dr. Kesebir’e göre:

  • Tedavi çeşitleri farklılık gösterebilmekle birlikte bipolar bozukluğun kesin nitelikteki koruyucu tedavisi hastanın ömrü boyunca sürdürülmektedir.

Bütün bu sayılanlara ek olarak psikoterapi her zaman her aşamada hastaya fayda sağlayacaktır. Uzmanlar tarafından genellikle ilaç tedavisi başlangıcında psikoterapi önerilir ve iki tedavi eş zamanlı olarak yürütülür.

Bipolar Bozukluk Sosyal Hayatı Etkiler mi?

Kişi, hastalığı kontrol altında olduğu sürece iş, okul ve sosyal hayatını ve de genel olarak hayati ve mesleki işlevselliğini sürdürebilir. Bu sebeple ailelerin hastaya yaklaşımı ve gözlemleri çok değerli olmakla birlikte özellikle de erken teşhis bu bağlamda önem taşımaktadır.

Manik Depresif ve Cinsellik

Manik depresif kişilerde cinsel işlev bozuklukları sıklıkla görülür. İlaç kullanmayan depresyon hastalarının büyük bir yüzdesi cinsel işlev bozuklukları yaşamaktadır.

Bipolar bozuklukta ise:

  • Mani ve depresyon atakları cinsel anlamda zıt etki yaratabilmektedir.
  • Depresif atakta libido azalması, cinsel istek azlığı ve cinsel performans problemleri görülürken, manik atak geçirenler bu atak sırasında çoğunlukla libido artışı ve hiperseksüalite yaşarlar.
  • Bu durum çoğu zaman uygunsuz cinsel birliktelikler ile desteklenir.

Genel olarak manik depresif ve cinsellik konusunda kesin bulgu sayılabilecek derecede veriler bulunmamakla birlikte genel olarak varılan sonuçlar bu şekildedir.

Bulguların azlığının birçok sebebi olmakla birlikte, ilaçların etkisi ve cinselliğin tabu olarak görülmesinden ötürü hastalardan yeterli veri toplanamaması bu konuya örnek olarak verilebilir.

Özetle genel olarak:

  • Bipolar depresyon döneminde cinsel istek azlığı mani döneminde cinsel istek artışı ve hiperseksüalite görüldüğü söylenebilir.
  • Bazı çalışmalara göre kadın hastalarda mani döneminde hiperseksüalite daha sıklıkla görülmektedir.
  • Kişinin manik dönemlerinde yaşadığı bu cinsel problemler, sağlık problemlerini, enfeksiyon ve cinsel yolla bulaşan hastalıklarla ilgili riskleri de beraberinde getirmektedir.
  • Kadın bipolar hastalarında bu risklere ek olarak, plansız gebelik riski de bulunmaktadır.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.