Ana sayfa Hastalıklar Mantar Hastalığı

Mantar Hastalığı

30
0
PAYLAŞ
Mantar Hastalıkları

Mikroskop merceği altında tespit edilebilen mikroorganizmalar olan mantarların sebep olduğu hastalıklara Mantar Hastalığı adı verilir. Mantar hastalığı başta cilt olmak üzere kasık, saç derisi, ayak ve tırnak gibi bölgelerde kendini gösterir. Mantar hastalığı kaşıntı ya da tahriş gibi sebepler başta olmak üzere kırmızı döküntüler dahlinde de ortaya çıkabilir. Kimi zamanlarda herhangi bir kaşıntıya yol açmayan mantar hastalığı, hayvan ya da kişi sebebi ile ya da doğrudan cilt teması sebebi ile bulaşır. Her ne kadar tedavisi mümkün olsa da şiddeti değişkenlik gösterir.

Mantar Hastalığı Çeşitleri Nelerdir?

Mantar birbirinden farklı türlere sahip olsa da tedavisi genellikle herhangi bir farklılığa sahip olmaz.

1. Ayak Mantarı (Tinea pedis)

Genellikle ayak parmaklarında ortaya çıkan bu mantar, deride soyulma, kaşıntı ve beyazlaşma gibi belirtilere sahip olur. Daha da ilerleyen vakalarda enfeksiyon görülebilen bu hastalık, candida ya da dermatofit adı verilen maya mantarı sebebi ile ortaya çıkabilir. İyi bir şekilde analiz edilmesi halinde hastanın aile üyelerinde de tespit edilebilecek olan mantar hastalığı, çorap, terlik, ayakkabı gibi eşyaların ortak bir şekilde kullanılması ya da havuz ya da hamam gibi mekanların kullanılması ve askerlikte olduğu gibi uzun süre boyunca bot giymeden kaynaklı oluşur.

2. Tinea Korporis

Vücudun belirli bir yerinde ortaya çıkmayan yani herhangi bir yerinde ortaya çıkabilecek olan bu mantar hastalığı pullanma, kaşıntı ve kızarıklık gibi şikayetler ile kendini göstermekte olup halka şeklinde çevreye yayılım gösterir. Genellikle el ve kasıklarda görülen bu hastalık, özellikle kadınlarda nemli olan göğüs altlarında da ortaya çıkabilir. Ayrıca çocukların bez bölgesinde maya mantarı olan candidanın görülme olasılığı yüksektir.

3. Saç Kıran (Tinea Kapitis)

Kafa derisi ya da saçlarda oluşan mantar enfeksiyonu genellikle çocuklarda görülür. İnsandan insana geçen bu mantar genellikle saçların döküldüğü belirli bir bölgede, bu alanda oluşan pullanma ve kızarıklıklar ile kendini gösterir. Saçların zayıflaması sonucunda çabucak ele gelmesi, kısa sürede saçsız bir alan oluşmasına sebep olur. Hayvanlardan bulaşmakta olan saç kıran hastalığında iltihaplanma olasılığı yüksek ve kızarıklık belirgin olur.

4. Onikomikoz

Tırnaklarda ortaya çıkan bu mantar hastalığı ayak tırnaklarının birinde ya da tamamında renk değişimi, çürük ağaç gibi kopmalar ve kalınlaşma gibi belirtiler ile ortaya çıkar. El tırnaklarında daha az görülen bu hastalık, ayak tırnaklarındaki mantarlara ayak tırnaklarının tutulumu eşlik eder. Askerlik, hamam ve havuz gibi ortamlar, çıplak ayakla dolaşma ya da ayakkabı, terlik ya da bir başka eşyanın ortak kullanımı halinde ortaya çıkar.

Tine barbae adından bir mantar türü ise sakallarda kendini gösterir. Bu bir yana yeni doğan bebeklerin ağız bölgesinde pamukçuk benzeri mantarlar görülür.

Mantar Hastalığı Neden Olur?

Mantar hastalığı ya da mantar enfeksiyonuna mantarlar yol açar. İnsan vücudu da dahil olmak üzere çevremizde yer alan mantarlar, yüzme havuzları, soyunma odaları, cildin nemli olduğu bölgeler, nemli ya da sıcak yerlerde ortaya çıkar. Bu bir yana spor ekipmanı, kıyafet, çamaşır ya da havlu aracılığı ile de bir başkasına bulaşan mantar enfeksiyonu direk temas ile de bulaşabilir. Ayak mantarı ve kasıklarda türeyen mantarlar bu hastalığın en sık görülen temsilcileridir. Kimi bireyler mantar hastalığına diğerlerine göre daha yatkın olur.

Mantar hastalığı cilt ve cilt teması ile insandan insana, özellikle kedi ve köpek gibi evcil hayvanlar ya da inekler aracılığı ile hayvandan insana, saç fırçası, yatak, havlu, giysi, tarak ya da nevresim gibi eşyalardan insana ya da doğrudan doğruya mantardan insana bulaşabilir.

Mantar Hastalığının Risk Faktörleri

Birbirinden farklı şartlar sebebi ile mantar hastalığına yakalanma olasılığı diğer kişilere göre daha yüksek olan kişiler bulunur. Mantar hastalığının risk faktörleri ise şu şekilde sıralanmış bulunuyor;

  • Güreş yapan kişiler
  • Sıcak, kalabalık, çok rutubetli ve nemli bölgelerde yaşayan kişiler
  • Mantar hastalığı olan ya da bu hatalığı taşıyan kişiler ile temas eden kişiler
  • 15 yaşından küçük çocuklar
  • Kanser ya da diyabet gibi hastalıklara sahip olan kişiler
  • Sıkı ya da çok dar kıyafet kullanan kişiler
  • Mantar enfeksiyonuna sahip olan insan ya da hayvan ile yakın temas kurmak
  • Mantara hastalığına sahip olan bir kişinin kişisel eşyasını kullanmak
  • Nevresim, çarşaf, tarak, havlu ve kıyafet gibi mantar enfeksiyonuna sahip olan kişilerin eşyalarının kullanılması
  • Dayanıksız ya da zayıf bir bağışıklık sistemine sahip olmak

Mantar Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Mantar hastalıkları genellikle tahriş, kızarıklık ve kaşıntılara sebep olur. Fakat bu tür hastalıklar vücutta etki ettikleri bölgeye göre farklı belirtiler sebep olur. Şimdi bu belirtilere bir göz atalım.

1. Vücutta Gelişen Mantar Hastalığı Belirtileri

  • Küçük ya da büyük leke ya da yamaların ortaya çıkması
  • Karında, kolda, sırt bölgesinde, bacaklarda ve göğüste etki eder.
  • Kenarları pullu, nemli, kabuklu ya da kırmızı lekelenmeler
  • Halka şeklinde küçük kırmızı yumrular

2. Yüz Bölgesinde Gelişen Mantar Hastalığı Belirtileri

  • Güneş ışığı sebebiyle ortaya çıkan mantar hastalığı
  • Kulaklarda ve yüz bölgesinde ortaya çıkan mantar hastalığı

3. Kasık Bölgesinde Gelişen Mantar Hastalığı Belirtileri

  • Cilt kıvrımlarında, kalçalarda, bacağın iç bölümlerinde ve kasıklarda etkili olur.
  • Ayak mantarı ve kasık mantarı genel olarak aynı anda ortaya çıkar.
  • Kahverengi ve ortası kırmızıya benzeyen lekeler

4. Ellerde Gelişen Mantar Hastalığı Belirtileri

  • Elin arkasında oluşan pullu ve kırmızı lekeler ve kenarlarda oluşan kabarcıklar
  • Parmak arasında açık yara ve nemlenmeler
  • Avuç içlerinde görülen mantar
  • Ayak mantarına benzeyen ve avuç içinde ortaya çıkan pullanma, kuruma ve deride kalınlaşma

Mantar Hastalığının Komplikasyonları

Mantar hastalığı her ne kadar genellikle derinin en dış bölümünü etkiliyor olsa da nadiren de olsa daha derinlerde yer alan dokulara iner. Bu ihtimal her ne kadar oldukça düşük olsa da yaşanması halinde ciddi hastalıklar kendini gösterir. Bu durumda iyileşme süreci de oldukça uzun olur. HIV ve AIDS gibi ciddi hastalıkları olan kişilerde bağışıklık sisteminin zayıflaması sebebi ile mantar hastalığı görülme olasılığı da artış gösterir.

Mantar Hastalığının Tanı ve Tedavisi

Genellikle bir bakışta anlaşılabilen bu hastalıklar, kimi zaman kendilerini tam olarak göstermezler. Bu durumda deri dokusundan bir örnek alınarak biyopsi yapılacak ve teşhis koyulacaktır. Cilt dokusundan alınan doku parçası laboratuvar ortamında mikroskop altında incelendiği takdirde buradan çıkacak sonuç ile mantar hastalığının olup olmadığı tespit edilmiş olur.

Bu hastalığın tedavi edilebilmesi için anti mantar yani antifungal ilaçlar kullanılır. Hafif bir şekilde seyreden mantar hastalığı söz konusu olduğu zaman cilt üzerine uygulanacak olan antifungal ilaçlar sayesinde hastalığın tedavisi mümkün olur.

Ciddi bir şekilde seyreden bir hastalık ile karşı karşıya kalınması halinde haftalar boyunca sürecek olan tedavi yönteminde hap kullanımı tercih edilebilir. Reçetesiz bir şekilde alınabilecek olan antifungal krem ve losyonlar sayesinde hafif seyreden mantar hastalıklarının üstesinden gelinebilir.

Ne Tür Önlemler Alınabilir?

Mantar hastalığının önüne geçmek oldukça zor olsa da bu hastalığın riskini azaltabilmek için kullanılabilecek olan çeşitli yöntemler bulunur. Bunun için ilk olarak bilinçli olmak gerekir. Bu hastalık hayvanlardan ya da insanlardan bulaşabilir. Bu sebeple gerek ailenizi, gerek arkadaşlarınızı gerek ise etrafınızdaki kişileri bu konuda bilinçlendirmeniz gerekir. Özellikle çocuklara dikkat edilmesi gereken bu konuda mantar hastalığının önüne geçilmesine yardımcı olabilirsiniz.

Ellerinizi sık bir şekilde yıkayarak, mantar hastalığının ortaya çıkmasını önleyebilirsiiz. Çocuk bakım merkezleri, sınıf, okul, egzersiz ve spor salonları ve ortak kullanıma açık olan bu tür yerlerde mantar hastalığına yakalanma olasılığınız yüksek olduğu için bu noktada temiz olan yeri tercih etmeye özen göstermeli ve kişisel temizliğinize de dikkat etmelisiniz.

Aşırı sıcak, nemli ve rutubetli yerlerden kaçılması, aşırı kalın kıyafetler giyilmemesi, dar giysilerin tercih edilmemesi ve çok terlenilecek olan ortamlara girilmemesi gerekir.

Bir hayvanın kürkünde mantar hastalığı bulunuyorsa bu hayvandan uzak durulması gerekir. Bununla birlikte belli başlı bir mantar belirtisi görülmese dahi hayvanların belirli zamanlarda kontrollere götürülmesinde fayda bulunur.

Ayrıca tarak, havlu, saç fırçası ve buna benzer eşyaları kişisel olarak kullanmanız ve bir başkası ile paylaşmamanızda fayda bulunur.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here