Ana sayfa Genel Sağlık MCV Nedir? Tam Kan Sayımında MCV Yüksekliği ve Düşüklüğü

MCV Nedir? Tam Kan Sayımında MCV Yüksekliği ve Düşüklüğü

5
0
PAYLAŞ

Genel sağlığınızı değerlendirmek ve bozuklukları tespit etmek için uygulanan kan testine, tam kan sayımı denir.

Tam kan sayımı testi:

  • Kanın içerisinde yer alan çeşitli bileşenleri ve kanın özelliklerini ölçer.
  • Tam kan sayımı testlerinde: görülen MCV değeri, kandaki alyuvar hücrelerinin boyutunu ifade eder.
  • Hücrelerimizin oksijene ihtiyacı olduğundan ve bu kırmızı kan hücreleri, ciğerlerdeki oksijeni vücuttaki tüm hücrelere taşıdığından MCV değerlerinin seviyesi büyük önem taşır.

Tam Kan Sayımında Nelere Bakılır?

WBC ölçüm sonucu

Tam kan sayımı aracılığıyla hücre değerlerinde anormal derecede artış veya azalmalar olup olmadığı ölçülür. Böylece tıbbi bir sorunun varlığı tespit edilir.

Tam kan sayımı aracılığıyla:

  • Oksijen taşıyan kırmızı kan hücreleri,
  • Enfeksiyonla savaşan beyaz kan hücreleri,
  • Kırmızı kan hücrelerinin içeriğinde yer alıp, oksijen taşıyan bir protein olan hemoglobin,
  • Kandaki kırmızı kan hücrelerinin, sıvı bileşenine oranını gösteren hematokrit,
  • Kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan trombositlerin sayımı yapılmaktadır.

Doktorunuz genel sağlığınızı izlemek, çeşitli hastalıkları taramak için rutin tıbbi muayenenin bir parçası olarak tam kan sayımı isteyebilir.

  • Zayıflık,
  • Yorgunluk,
  • Ateş,
  • İltihap,
  • Çürük veya kanama yaşıyorsanız veya
  • Bir enfeksiyon şüphesi varsa, bu belirtilerin nedenini teşhis etmek amacıyla tam kan sayımından faydalanılabilir.

Kan hücresi sayımını etkileyebilecek ilaçlar alıyorsanız, sağlığınızı takip etmek için de tam kan sayımı yaptırmanız istenebilir.

Tam Kan Sayımı Nasıl Uygulanır?

kan alımı

Kan örneğiniz sadece tam kan sayımı için test ediliyorsa:

  • Testten önce normal bir şekilde yeme-içmenizde mahsur yoktur.

Kan örneğiniz ek testler için de kullanılacaksa:

  • Testten önce bir süre aç kalmanız gerekebilir. Doktorunuz bu konuda size gereken bilgilendirmeyi yapacaktır.

Tam bir kan sayımı için:

  • Bir sağlık personeli, genellikle dirseğinize yakın bir noktadaki damardan iğne yardımıyla bir kan örneği alır.
  • Kan örneği analiz için laboratuvara gönderilirken, siz de her zamanki yaşamınıza dönebilirsiniz.

Tam Kan Sayımı Normal Değerleri Kaç Olmalı?

Aşağıdaki değerler yetişkin biri için normal tam kan sayımı sonuçlarıdır:

  • Kırmızı kan hücresi sayımı erkeklerde: 4.32-5.72 trilyon hücre/litre  (4.32-5.72 milyon hücre/mikrolitre)
  • Kırmızı kan hücresi sayımı kadınlarda: 3.90-5.03 trilyon hücre/litre (3.90-5.03 milyon hücre/mikrolitre)
  • Hemoglobin erkeklerde: 13,5-17,5 gram/desilitre (135-175 gram/litre )
  • Hemoglobin kadınlarda: 12.0-15.5 gram/desilitre (120-155 gram/litre )
  • Hematokrit erkeklerde: %38.8-50.0
  • Hematokrit kadınlarda: %34.9-44.5
  • Beyaz kan hücresi sayımı: 3.5-10.5 milyar hücre/litre (3500-10.500 hücre/mikrolitre)
  • Trombosit sayımı: 150-450 milyar/litre (150.000-450.000/mikrolitre)

Sonuçlar Ne Gösterir?

Bir tam kan sayımı genel olarak kesin teşhis testi değildir. Doktorunuzun bu testi önerme nedenine bağlı olarak, normal aralıklar haricindeki değerler takip gerektirebilir veya gerektirmeyebilir.

Örneğin:

  • Eğer sağlıklıysanız ve herhangi bir belirti ve semptom yoksa, tam kan sayımındaki normal aralığın biraz dışındaki sonuçlar endişe verici bir neden olmayabilir ve takip edilmez.

Ama örneğin:

  • Kanser tedavisi görüyorsanız, normal aralığın dışındaki tam kan sayımı sonuçları, tedavi planınızı değiştirmeye ihtiyaç duyduğunuzu gösterebilir.

Bazı durumlarda, sonuçlarınız normal aralıkların çok üstünde veya altında ise doktorunuz sizi kan hastalıkları konusunda uzmanlaşmış bir hematoloğa yönlendirebilir.

Tam kan sayımında normal aralıkların altında veya üstünde görülen değerler aşağıdaki problemlere işaret ediyor olabilir:

  • Kırmızı kan hücresi sayımı, hemoglobin ve hematokritin sonuçlarıyla birlikte değerlendirilir, çünkü her biri kırmızı kan hücrelerinizin değişik yönlerini ölçer. Bu üç alandaki ölçümler normalden düşükse, aneminiz vardır. Yorgunluk ve zayıflığa neden olan anemi, belirli vitaminler, demir, kan kaybı gibi nedenlere dayanır.
  • Normalden yüksek hemoglobin veya hematokrit seviyelerini gösteren bir alyuvar sayımı, altta yatan tıbbi bir soruna işaret edebilir.
  • Düşük beyaz kan hücresi sayısı yani lökopeni, kemik iliği problemlerine veya otoimmün bir bozukluğa işaret olabilir. Bazı ilaçlar da beyaz kan hücresi seviyelerinin düşmesine neden olur.
  • Beyaz kan hücresi sayınız normalden yüksek ise, enfeksiyon veya iltihap söz konusu olabilir; bu duruö bir bağışıklık sistemi bozukluğu veya kemik iliği hastalığı olduğuna işaret edebilir. Yüksek beyaz kan hücresi sayısı, bazen bir ilaca tepki de olabilir.
  • Normalden daha düşük veya normalden daha yüksek bir trombosit sayısı, genellikle altta yatan bir tıbbi durumun belirtisidir; ama yine kullandığınız bir ilacın yan etkisi olabilir. Trombosit sayınız normal aralığın dışında ise, nedeni teşhis etmek için muhtemelen ek testler gerekecektir.

Tam kan sayımı sonuçlarınızın normal aralıkların dışına çıkması durumunda, bunun ne anlama geldiğine dair, sizin durumunuzun ayrıntılarını değerlendirebilecek olan doktorunuzla konuşmalısınız.

Ortalama Hücre Hacmi (Mean Corpuscular Volume – MCV)

kan dolaşımı

Hücreler büyümek, çoğalmak ve sağlıklı kalmak için oksijene ihtiyaç duyar. Kırmızı kan hücreleri, ciğerlerdeki oksijeni vücuttaki her hücreye taşır. Tam kan sayımı testlerinde görülen MCV (ortalama hücre hacmi) değeri, kandaki alyuvar hücrelerinin boyutunu ifade eder. 

MCH değeri “ortalama korpusküler hemoglobin” anlamında olup, tek bir kırmızı kan hücresinde bulunan ortalama hemoglobin miktarını ölçer. Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinizdeki oksijeni vücudunuzun dokularına taşıyan bir proteindir.

Açılımı “Ortalama korpusküler hemoglobin konsantrasyonu” olan MCHC ile birlikte; MCH ve MCV, “kırmızı kan hücresi endeksleri” olarak adlandırılırlar.

MCV Testi Neden Yapılır?

Sağlık uzmanınız, düzenli muayenenizin bir parçası olarak veya kan bozukluğu belirtileriniz varsa, MCV testi içeren tam bir kan sayımı istemiş olabilir.

Bu belirtiler aşağıdaki gibidir:

  • Baş dönmesi
  • Yorgunluk
  • Güç kaybı
  • Şişmiş ve ağrılı bir dil,
  • Tırnaklarda bombeleşme
  • Toprak ve kireç gibi besin grubunda olmayan maddeleri yeme isteği
  • Ciltte solgunluk
  • Nefes darlığı yaşama
  • Kalbin hızlı atması
  • Uyku problemleri
  • Göğüs ağrısı
  • Rengi solgun dudaklar
  • Soğuk el ve ayaklar
  • Konsantrasyon güçlüğü
  • İştah azalması
  • Olağan dışı kanama

MCV Testi Nerede Yapılır?

MCV testini, tam kan sayımı yapabilen tüm tıbbi kuruluşlarda yaptırabilirsiniz. Bu test genellikle bir iç hastalıkları (dahiliye) uzmanı tarafından istenir. Vücudunuzdan kan alınarak bir laboratuvara gönderilir ve çıkan sonuçlara göre ek tahliller gerekebilir.

Teste Hazırlık Yapmam Gerekiyor mu?

Bir MCV kan testi için özel hazırlıklara ihtiyacınız yoktur. Eğer kan örneğiniz farklı testlere de tabi tutulacaksa, öncesinde birkaç saat aç kalmanız gerekebilir. Takip edilecek herhangi bir özel talimat varsa, sağlık uzmanınız bu durumla alakalı detayları size bildirecektir.

Test İçin Herhangi Bir Risk Var mı?

Kan testi yaptırmanın, iğnenin vurulduğu yerin hafif acısı veya morarması dışında herhangi yan etkisi yoktur.

MCV Normal Değerleri Kaç Olmalı?

MCV değerinin olması gerekenden büyük veya küçük olması, kimi hastalıkların habercisi olabilir.

Vücuttaki ideal MCV aralıkları:

  • Yaş ve cinsiyet gruplarına göre değişiklik göstermektedir.
  • Ayrıca laboratuvarlar farklı referanslar da gösterebilirler.

Ancak tahlilde çıkan değerlerin, referans değer aralıklarının biraz altında veya üstünde olması, doktorlar açısından genellikle önemli değildir.

Normal bir vücutta olması gereken MCV değerleri aşağıdaki gibidir:

  • 18 yaş üzeri yetişkinlerde: 80-100 fL
  • 12-18 yaş arası erkeklerde: 78-98 fL
  • 12-18 yaş arası kadınlarda: 78-102 fL
  • 6-12 yaş arası çocuklarda: 77-95 fL
  • 6 ay – 2 yaş arası bebeklerde: 70-86 fL
  • 1 aylık yenidoğanlarda: 85-123 fL
  • Yenidoğanlarda: 95-121 fL

Gebelikte MCV Değer Aralığı Nasıldır?

Gebelikte MCV değer aralığı:

  • Gebeliğin ilk 3 ayı: 79-93 fL
  • Gebeliğin ikinci 3 ayı: 85.8-99.4 fL
  • Gebeliğin son 3 ayı: 82.4-100.4 fL

MCV Yüksekliği Neden Olur?

demir eksikliğine karşı

Tam kan tahlilindeki MCV değerlerinin yüksek çıkması, alyuvarların normal boyutlardan daha büyük olması anlamına gelir. “Makrositik anemi” olarak adlandırılan bu durumun oluşmasının çeşitli sebepleri vardır.

Bu sebepler:

  • Hamilelik
  • Folik asit eksikliği
  • B12 vitamini eksikliği
  • Kötü beslenme
  • Hemolitik anemi
  • Pernisöyöz anemi
  • Aplastik anemi
  • Hipotiroidizm
  • Siroz
  • Aşırı alkol tüketimi
  • Çeşitli karaciğer hastalıkları
  • Çeşitli bağırsak hastalıkları
  • Kemik iliği yetmezliği
  • Miyelodispastik sendrom
  • Vücuttaki tümörler
  • Kemoterapi
  • Tiopurin türü ilaçların kullanımı
  • Bazı ilaçların yan etkileri
  • Yaşlı hastaların yaklaşık üçte biri tanımlanabilir bir neden olmaksızın yüksek bir MCV’ye sahip olabilir.

MCV Yüksekliği Nasıl Düşürülür?

Tahlil sonuçlarınızda MCV yüksek görünüyor ise:

  • Doktorunuz bu durumun tam olarak neden kaynaklandığını anlamak ve altında yatan problemi doğru şekilde teşhis etmek için ileri düzey tahliller isteyecektir.
  • Konacak tanı doğrultusunda reçete yazılarak tedavi süreci başlatılır.
  • Eğer vitamin eksikliğine bağlı bir MCV yüksekliği söz konusu ise, doktorunuz size takviye için gereken vitaminleri reçete edecektir.
  • Yani MCV değerinizin yüksek veya düşük olması sadece bir göstergedir, sebep bulunmalı ona göre tedavi uygulanmalıdır.

MCV Düşüklüğü Neden Olur?

Tam kan tahlilindeki MCV düşüklüğü, alyuvar hücrelerinin olması gereken boyutlardan küçük olduğunu gösterir. MCV düşüklüğünün teşhis edilmesinin ardından, hızlı bir şekilde tedavi edilmesi gerekir. Aksi durumda kronik bazı sıkıntılara yol açabilir.

Sebep olabileceği hastalıklar şöyle sıralanabilir:

  • Talasemi
  • Kan kaybı
  • Kurşun zehirlenmesi
  • Kronik hastalıklar
  • B6 vitamini eksikliği
  • Piridoksin eksikliği
  • Sideroblastik anemi

MCV Düşüklüğü Nasıl Tedavi Edilir?

Vücudunuzda MCV düşüklüğü tespit edilmesi, tıpkı yüksek çıkması gibi buna sebep olan hastalığın teşhis edilmesi demek değildir. Ardında yatan sebebi araştırılacak, yani sizden daha fazla test istenecektir.

Sebep bir iç kanama ise:

  • Öncelikle iç kanama tespit edilip durdurulmalıdır. Bazı kronik hastalıklardan dolayı ortaya çıkmışsa, öncelikle bu hastalık tedavi edilmelidir.

Nedeni B6 vitamini eksikliği ise:

  • Doktorunuz öncelikle bu eksikliğin giderilmesine yönelik bir reçete yazar.
  • Mikrositik anemi tedavisine bu aşamadan sonra geçilir.
  • Bu tedavi genellikle demir haplarıyla sağlanır. İleri boyutta bir mikrositik anemi söz konusu ise, demir içeren takviyeler damar yolu ile de vücuda verilebilir.
  • Gıda ve antiasitler demir emilimini azaltabileceğinden, demir takviyeleri yemeklerden 1 saat önce alınmalıdır.
  • Mikrositik anemi, ortalama 2 ay içerisinde düzelir, ama demir alımı yaklaşık olarak 6 ay sürdürülmelidir.

Eğer MCV seviyeleriniz normal aralıkta değilse:

  • Bu durum mutlaka tedaviye ihtiyaç duyan bir tıbbi probleminiz olduğu anlamına gelmez.
  • Diyet, aktivite seviyesi, ilaçlar, kadınların periyodik dönemleri gibi faktörler sonuçları etkileyebilir.
  • Sonuçlarınızın ne anlama geldiğini öğrenmek için doktorunuzdan bilgi almalısınız.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here