Ana sayfa Genel Sağlık Monosit Nedir? Monosit Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Monosit Nedir? Monosit Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

20
0
PAYLAŞ

Metabolizmanın sağlıklı çalışması, dolaşım faaliyetlerinin aksamadan sürdürülmesi için kanın insan yaşamında taşıdığı önem hayati derecededir. Bağışıklık sisteminin en önemli parçası olan kan, görevini alt birimleri vasıtasıyla yerine getirir. Kanın içerisinde birçok hücre tipi bulunur ve her birinin kendine özel görevleri vardır.

Bağışıklık sisteminin doğru çalışması ve vücudun hastalıklara karşı kendini savunabilmesi için görevli olan kan hücreleri akyuvarlardır.

İçerisinde monositlerin de bulunduğu akyuvar grubunun diğer üyeleri:

  • Lenfositler,
  • Nötrofiller,
  • Bazofiller ve
  • Eozinofiller olarak sıralanır. Beyaz kan hücreleri olarak bilinen bu grubun her birinin özel bir yeri vardır.

Monositler kemik iliğinde üretilirler ve kan dolaşımı yoluyla vücuda ulaşırlar. Enfeksiyonlar ile iltihaplara neden olan organizmalar ve kanserli hücreler ile mücadele ederler. Monositler ise diğer akyuvar yapıları ile birlikte görev yaparlar.

Monosit Değerleri Kaç Olmalıdır?

Monosit normal değerleri için belirlenmiş sınırlar mevcuttur. Değerlerin bu sınırların altında ya da üstünde çıkması durumunda düşüklük veya yükseklikten söz edilebilir.

Monosit ölçümü:

  • Kan sayımı ile yapılır.
  • Monosit referans aralığı toplam akyuvarların içerisinde %4-%10 olarak kabul edilir. %4’ün altı düşük, %10’un üstü yüksektir. %15’in üzerindeki ölçümler ise çok yüksek olarak kabul edilir.
  • Bu ölçüm aralıkları yaşa göre çok az da olsa farklılık gösterebilir.

Monosit Düşüklüğü Neden Olur?

tahlil tüpleri

Mono düşüklüğü kan tahlili ile belirlenir, ismi monositopeni olarak adlandırılır.

Monosit düşüklüğü:

  • Tek başına bir hastalık nedeniyle ortaya çıkabileceği gibi, başka hastalıkların belirtileri arasında da yer alabilir.

1. Kalıtsal rahatsızlıklar

Kalıtsal rahatsızlıklar:

  • Shwachman-Diamond sendromu, Konjenital Diskeratoz, Fanconi anemisi ve Diamond-Blackfan anemisi hastalıkları kemik iliğinin sistemli bir şekilde çalışmasının önüne geçer ve monosit üretimini baskılar. Böylece kanda bulunan monositlerin sayısında düşüş meydana gelir.

2. Aplastik anemi

Bu hastalıkta:

  • Lenfosit monosit düşüklüğü görülebilir.
  • Hastaların hematopoetik kök hücreleri yetersiz sayıdadır ve bu durumdan dolayı kan üretiminde hasar oluşur.
  • Kimyasal atıklara, toksik maddelere maruz kalma, kanser nedeniyle görülen tedaviler, radyasyon, gebelik, doku hastalıkları, viral enfeksiyonlar ve hepatit bu anemi türünün başlıca nedenleri arasında bulunur.

3. MonoMAC Sendromu

MonoMAC sendromu:

  • Kemik iliğinin çalışmasını etkileyen genetik bir sorun nedeniyle monosit üretiminin yapılamaması veya çok az olmasıdır.
  • Sendromun en önemli etkisi çabuk hasta olmaya ve hastalık söz konusu olduğunda iyileşme süresinin uzamasına sebep olmasıdır.

4. HIV Virüsü

Monosit düşüklüğü yaratan etkenlerden biri de HIV virüsüdür.

AIDS:

  • HIV virüsünün tedavi edilmemesi halinde ortaya çıkan hastalığın adıdır.
  • AIDS hastalarının bağışıklık sistemini meydana getiren bütün yapılarında hasar oluşur.

5. Kanser

  • Kanser türlerinin bazılarında monosit düşüklüğü söz konusu olabilir.
  • Özellikle Hairy Cell lösemi yani tüylü hücreli lösemi türünde bu durum net olarak görülür.

6. Otoimmün hastalıklar

Otoimmün hastalıklar:

  • Otoimmün hastalıklar arasında yer alan sistemik lupus eritematozu ve romatoid artrit (eklem iltihabı) monosit sayısının düşmesine neden olan sorunlar arasında bulunur.

7. Hastalık tedavileri

Hastalık tedavileri:

  • Hepatit tedavisi için kullanılan interferon ve kanser tedavileri arasında bulunan kemoterapi ile radyoterapi monosit değerlerini düşüren tedavi biçimleri arasında yer alırlar.

Monosit Düşüklüğü Tedavisi Nasıl Yapılır?

Monosit düşüklüğü tedavisinde:

  • Tek başına monositlerin değerini yükseltmek amaçlanmaz, monositlerin düşmesine sebep olan faktörün ortadan kaldırılmasına yönelik tedavi uygulanır.
  • Öncelikle ana neden tespit edilir.
  • Bağışıklık sistemini kuvvetlendirmek için çinko ve C vitamini yönünden zengin, diğer vitaminlerle minerallerin ise dengeli bir şekilde alındığı diyet programı planlanır.

Monosit Yüksekliği Neden Olur?

kan tahlili

Monositoz olarak adlandırılan monosit yüksekliği:

  • Vücudun enfeksiyonlara karşı verdiği bir tepki sonucunda ortaya çıkabileceği gibi daha önemli hastalıkların belirtisi de olabilir.

Peki monosit yüksekliği tehlikeli mi?:

  • Tehlikeden bahsedebilmek için öncelikle seviyenin tam olarak hangi sebeple yükseldiğini bilmek gerekir.

1. Enfeksiyonlar

Monosit yüksekliği:

  • Enfeksiyona bağlı bir nedenden dolayı ortaya çıkabilir.
  • Vücut enfeksiyon ile mücadele etmek için savunma mekanizmalarını devreye sokar.
  • Genellikle virüs ve bakteri kökenli enfeksiyonlardan ötürü meydana gelen grip, nezle, bademcik iltihabı gibi hastalıklar halinde monosit seviyesinde artış olması beklenir.

2. Doku hasarları

Doku hasarları:

  • Tek başına monosit yüksekliği doku hasarına işaret edebilir.
  • Hasarlı dokuları uzaklaştırma görevi monositlerdedir.
  • Kaza, yaralanma gibi durumla dolayısıyla doku hasarı söz konusu olduğunda daha fazla monosite ihtiyaç duyulur.

3. Bazı kanser türleri

Bazı kanser türleri:

  • Monositlerin sayısını düşürürken, bazıları da yükselmesine neden olur.
  • Yükselmenin nedeni kanserli hücreler ile mücadele edebilmektir.
  • Löseminin ise bazı türleri monositlerin seviyesini yükseltir, bazı türleri düşürür.

4. Cushing sendromu

Kanda mono yüksekliği, Cushing sendromu nedeniyle de oluşabilir.

Bu sendrom:

  • Böbrek üstü bezlerinde üretilen kortizol hormonunun fazla olması ile ortaya çıkar.

5. Sarkoidoz

Genetik geçişli hastalıklardan birisi olan sarkoidoz:

  • Akciğerler, deri, lenf bezleri, göz, kalp, beyin gibi organlarda organın yapısına göre ortaya çıkan rahatsızlıklar oluşturur.
  • Aynı zamanda monosit değerlerinin yükselmesine neden olan hastalıklar arasında yer alır.

6. Stres

Öte yandan:

  • Ortada herhangi bir rahatsızlık, görünen bir problem olmasa bile stres, depresyon, kaygı gibi duygu durumunu doğrudan ilgilendiren durumlar monosit seviyesinin yükselmesine sebep olabilir.
  • Vücut bu gibi durumlar söz konusu olduğunda kendini savunmaya alarak monosit seviyesini yüksek tutar. En net çözüm ise stresle başa çıkmanın yolunu bulmaktır.

Monosit Yüksekliği Tedavisi Nasıl Yapılır?

Monosit yüksekliğinin en net tedavisi öncelikle monosit değerlerinin yükselmesine neden olan etkeni bularak buna uygun bir tedavi programı planlamaktan geçer.

Bunun için:

  • Öncelikle hastaya kan tahlili yapılır. İzole monosit yüksekliği belirlenir. Kan tahlilindeki diğer sonuçlar ve hastanın fiziksel tablosu birlikte değerlendirilir.
  • Tahlil sonuçları gerekli veriyi karşılıyorsa mevcut hastalık üzerinde yoğunlaşılır. Özellikle enfeksiyon kaynaklı hastalıklarda iyileşme ile birlikte monositlerin sayısında düşme meydana gelmesi beklenir. Ancak kan tahlilinden ve fiziksel muayeneden yeterli sonuç alınamazsa ayrıntılı inceleme yapılabilir.
  • Ayrıca altında yatan daha ciddi bir hastalık olmadığı sürece hastanın genel yaşam biçiminde de değişiklik yapılması istenebilir. Bağışıklık sistemini kuvvetlendirecek davranış biçimleri monositlerin de seviyesinin düşmesini sağlayacaktır.

Bebeklerde Monosit Yüksekliği

Bebeklerde de monosit yüksekliği:

  • Yetişkinlerde olduğu gibi farklı nedenlere dayanabilir. Ancak bu konuda yetişkinlerden farklı olarak çocuk doktorları bebeklerin gözlemini yaparlar.
  • Yaşamlarının ilk dönemlerinde dış dünyaya karşı daha hassas olan bünyeleri nedeniyle hastalıklardan daha fazla etkilenme ihtimalleri bulunan bebeklerin savunma mekanizmaları daha çabuk devreye girer.
  • Çocuğun takibini yapan doktor gerekli gördüğü takdirde ek incelemeler yapılması için ebeveynleri yönlendirecektir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here