Ana sayfa Genel Sağlık Ruh Sağlığı Obsesyon Hastalığı

Obsesyon Hastalığı

107
0
PAYLAŞ

Sürekli aynı şeyleri yapan ya da düşünen, hatta sık sık bir şeyleri takıntı haline getiren insanlarda görülen obsesyon hastalığı ruh sağlığını etkileyen en yaygın sorunlardan biridir. Bu hastalığa sahip insanlar daima kendini yenileyen bir davranışlar çemberine adeta hapsolmuşlardır. Psikiyatrik olarak anksiyete denilen genel kategorinin altında yer alan obsesyon hastalığının tibbi adı “obsesif kompülsif bozukluk”. Halk arasında adı da takıntı hastalığıdır.

Obsesyon Hastalığı Nedir?

Bu hastalığın obsesyon ve kompülsiyon olarak iki ayağı vardır. Obsesyon, kişinin zihninden bir türlü atamadığı düşünce ve fikirler; kompülsiyon ise obsesyondan kurtulmaya çalışma aşamasında ortaya çıkan ve kendini sürekli yenileme eğilliminde olan davranışlardır. Bazı insanlarda ayrı ayrı görülebilmelerine karşın kompülsiyon büyük sıklıkla obsesyonu takip eder. Bu hastalığa sahip kişilerin normal insanlara çok garip gelen alışkanlıkları olabilir. Temizlik yaparken kullandıkları araçları ve bezleri bile tekrar tekrar yıkama, birini ararken 5 kere çaldırmak zorunluluğu hissetme gibi örneklere daha önce rastlanmıştır.

Obsesyon Hastalığı Neden Olur?

1. Genetik Nedenler

Obsesif kompülsif bozukluk genetik olabilir. Anne ya da babasında bu hastalığın görüldüğü kişiler genelde kendileri de obsesyon hastalığından muzdarip olurlar. Hastalığın direkt genlerle taşındığı henüz kanıtlanamamış olsa da büyürken bu tür takıntılı davranışlara maruz kalan çocukların büyüdükten sonra bu takıntıları normal olan durum zannetmesi de sıklıkla söz konusudur.

2. Serotonin Bozukluğu

Beyindeki hücre ve sinirlerin arasındaki iletişimi kontrol eden hormon serotonindir. Obsesyon hastalığına sahip kişilerde genellikle yeterli serotonin üretilemediği ya da yapıca bozukluklar olduğu saptanmıştır.

3. Travma

Obsesif kompülsif bozukluğun bir travma sonrası ortaya çıkması sık görülen bir durumdur. Yaşadığı travmayla baş etmeye çalışan zihin bu tür takıntılı düşünce ve davranışlara tutunma eğilimi gösterir. Çocukluk çağında yaşanan travmaların obsesyon hastalığı üzerindeki etkisi çok daha büyüktür.

Obsesyon Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Kişinin yaşadığı topluma, kültüre bağlı olarak değişebilen takıntılı hal ve hareketler obsesyon hastalığının belirtileridir. Normların dışında kalan her hareket bu hastalığın belirtisi olmamakla birlikte kişinin elinde olmayan bir şekilde tekrarlanması belirti sayılabilir. En sık görülen belirtiler ise şunlardır:

Temizliğe Takıntı: Genelde kadın hastalarda daha çok görülen bu belirti aslında sürekli etraftaki mikropların kişiye bulaşabileceği korkusundan doğar. Bir süre sonra baktığı her yerde mikrop gören kişi bunların kendisine ulaşmasını engellemek için takıntılı bir temizlik çabasına girer; her şeyi tekrar tekrar yıkar.

Kuşku: Bir şeyleri doğru yaptığından daima kuşku duyma hali. Bu kişiler genelde ocak, fırın gibi eşyaları kapatmadıklarından ya da dışarı çıkarken kapıyı kilitlemediklerinden sık sık şüphe edip sürekli geri döner ve bunları kontrol etmeye çalışırlar.

Cinsel Takıntı: Çevresindeki hemen her karşı cins için cinsel düşünceler beslemeye başlayan kişi sık sık bu insanlarla ilgili fanteziler kurar. Ancak bir süre sonra kontrolden çıkan bu fanteziler çoğunlukla kişide sürekli bir suçluluk duygusunun doğmasına sebep olur.

Dini Takıntı: Kendini sürekli günah işleme tehlikesi altında görüp takıntılı bir şekilde buna odaklanma durumudur. Kontrolden çıkan düşünceler inandıkları ilahın kendisinden nefret ettiğine inancına varana kadar ilerleyebilir.

Simetri Takıntısı: Çevrede bulunan asimetrik ya da tek duran hemen her şeyin kişide ciddi bir rahatsızlık yaratması durumudur. Bu kişiler düzgün olmayan geometrik şekillere de tahammül edemezler.

Biriktirme Takıntısı: O anda ihtiyaçları olmasa da hiçbir şeyi atmayan ve her şeyi biriktirme eğilimindeki insanlar çoğunlukla “bir gün lazım olur” düşüncesiyle hareket ederler.

Sayma Hastalığı: Buna sahip insanlar belirli hareketleri belirli bir sayıda yapmazlarsa başlarına kötü şeyler geleceğine inanırlar. Kapıyı 3 kere çalmak, işe giderken eşine 5 kere “iyi yolculuklar” deme gibi.

Dokunma Hastalığı: Bu belirtinin görüldüğü obsesyon hastaları çoğunlukla bir objenin kendileri için uğurlu olduğuna ve ona dokunmadan bir gün geçirirlerse başlarına kötü olaylar geleceğine inanırlar. Evden çıkmadan önce belirli bir duvara dokunmak ya da dışardaki bir ağaca dokunmak şeklinde kendini gösterebilir.

Obsesyon Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Kronikleşme tehklikesi barındıran obsesif kompülsif bozukluğun tedavisi ilaç ve davranış tedavisi olarak iki şekilde mümkündür.

İlaç tedavisinde doktor eşliğinde “Serotonin Geri Alım Engelleyiciler” kategorisindeki ilaçlardan biri doktorun belirlediği dozda kullanılmaya başlanır. Sinir sistemini düzenleyen serotonin ideal oranda ve güçte salgılanmaya başlandığında obsesyon hastalığının tedavisi çok daha rahat olur Ancak ilaç tedavisinin etkileri en az 10 hafta düzenli kullanım durumunda gözlenebilir. Üstelik tedavinin başarılı olduğuna kanaat getirilmesi için 2-3 yıllık istikrarlı bir tedavi şarttır.

Davranış tedavisi ise herhangi bir ilaç kullanılmaksızın bir psikolog eşliğinde obsesyon hastalığının yenilmesini amaçlar. Bu tür tedavide genelde doktor, hastaya küçük küçük alıştırmalar ve ödevler vererek yavaş yavaş hastalığın etkilerini düzeltmeye çalışır. Tedavi ilerledikçe hastaya verilen alıştırmaların dozu artar ve bir süre sonra obsesif kompülsif bozukluğun tüm belirti ya da sonuçlarının bertaraf edilmesi sağlanır.

Davranışsal tedavide hastanın bir nevi kendi kendini tedavi etmesi söz konusu olduğu için iyileşme süreci uzun sürse de hastalar açısından genelde daha tatmin edici olmakta. Ayrıca iyileşme aşamasında kendini tanıyan birey hastalığın tekrar etmesi durumunda izlemesi gereken yolu artık kendisi bildiği için daha çabuk müdahale edebilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here