Evinize Gelen En Sağlıklı Bilgiler!

Panik Atak Nedir? Belirtileri ve Nedenleri Nelerdir?

Yarattığı duygu itibarıyla kişinin psikolojisini ve sosyal yaşamını son derece olumsuz etkileyen bu rahatsızlık, adından da anlaşılacağı üzere ataklar şeklinde ortaya çıkıyor.

Uzmanlara göre:

  • Hem psikolojik hem de psikiyatrik bir altyapısı bulunan panik atak, tedavi edilmediği sürece kendini tekrar etmeye mahkum.
  • Öte yandan hastalığın kronik bir evreye geçmesi, kişiye çok daha büyük bedeller ödetebilmektedir.

Nöbetleri adeta felç, kalp krizi ya da astım krizini anımsatan panik atak; genellikle anksiyete ya da panik bozukluğu gibi rahatsızlıklarla karıştırılıyor. Modern zamanlar hastalığı olan panik atak, ortalama her 100 insanın 4’ünde görülüyor. Panik atak problemi olan bireylerin çok önemli bir çoğunluğunun kadın olması ise dikkat çekici.

Panik Atak Nedir?

panik atak yaşayan kadın

Panik atak kısaca insan beyninin fiziki ya da psikolojik tehlikelere karşı çok hızlı bir şekilde reaksiyon gösterdiği bir tür korunma yöntemidir. Pek çok uzman, panik atak için “yanlış çalan alarm” benzetmesi yapar. Nöbet sırasında hissettirdiği duygu itibariyle, kişi öleceğini, bayılacağını ya da kalbinin duracağını düşünebilir.

Beynimizde, çeşitli dış etkenlere karşı normal şekilde işleyen bir alarm sisteminden söz edebiliriz. Panik atakla beraber bu alarm sisteminin hasara uğradığına, beynin en olur olmadık durumlar karşısında aşırı tepkiler gösterdiğine tanıklık ederiz. Bu tepkiler bazen gerçek, bazen de hayal ürünü olan duygu ögelerini içerebilir. Kişi bu esnada benliğini kaybetmiş, bilinci yok olmuş gibi hissedebilir ve kısa süreliğine gerçeklikten kopabilir.

Panik atak, nöbetler şeklinde belli aralıklarla kendini tekrar ettiği için kişi için bu endişe yaşam boyu her an devam edebilmektedir. Panik atağın ortaya bir an için çıkma olasılığının düşünülmesi bile, panik atağın oluşmasını tetikleyebilir. Kalp hastalıklarına maruz kalan bireylerin panik atak eğilimi görece daha yüksektir. Panik atak rahatsızlığı olan kişiler bundan kaçmak ve uzaklaşmak adına her türlü yönteme başvurabilmektedir.

Panik atak:

  • Uyku da dahil olmak üzere günün herhangi bir saatinde ortaya çıkabilir.
  • Büyük olasılıkla ortalama 8-10 dakika içinde zirve noktasına ulaşır. Buna rağmen panik atağın nadiren de olsa yarım saate yakın bir süre boyunca etkisini gösterebildiği oluyor.
  • Belli dönemlerde hem sıklığı hem de şiddeti, değişkenlik gösterebilir. Bu biraz da kişinin güncel, psikolojik durumuyla ilintili bir durumdur.

Panik Atak Çeşitleri

Tıp dünyasında kabul gören iki tip panik atak krizi vardır.

Bunlar:

  • Spontan panik atak ve durumsal panik atak şeklinde sıralanabilir.
  • Bunlar kimi kaynaklarda beklenen ya da beklenmeyen panik ataklar olarak da adlandırılmaktadır.
  • Beklenen panik ataklar tekrar etme olasılığı güçlü olan fobilerden beslenir. Uçak, asansör, metro gibi alanlar, beklenen panik atakları genellikle tetikler.
  • Spontan panik atak ise bu tip özel fobilerden, korkulardan beslenmez ve önceden asla kestirilemez.

Panik Atak Nedenleri Nelerdir?

Panik atak rahatsızlığı, psikolojik ve fiziksel nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Kendi içinde anatomik, kimyasal, genetik ya da psikodinamik nedenleri olabilmektedir. Çoğu kişi panik atak nöbetlerine ilk başlarda pek bir anlam yükleyemez ve bu durumu kabullenemez. Doktora gitmek yerine, nedenlerine dair çeşitli senaryolar üretir. Oysa panik atak nöbetleri bir süre sonra tekrar etmeye başlayınca, işin ciddiyeti bir nebze daha iyi algılanır ve “panik bozukluğu nasıl oluşur” sorusunun cevapları aranmaya başlanır.

Panik atağı tetikleyecek unsurları şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Her şeyden önce kalıtsal etkenleri irdelemek gerekiyor. Ailede panik atak rahatsızlığı ya da kalp rahatsızlığı olan kişilerin bu rahatsızlığa maruz kalma olasılığı biraz daha fazladır. Hele bu genetik etkenler, sosyal, psikolojik ve fiziki faktörlerle bir araya geldiğinde hastalığın boyutu bir kat daha artabiliyor.
  • Bir diğer önemli panik atak nedeni de kimyasal ajanlardır. Vücudumuzda yer alan kimi kimyasal maddeler korku ve panik duygusunu tetikler. Bunu genelde solunumu uyarmak suretiyle gerçekleştirir.
  • Beynimizde mavi nokta adı verilen ve beyne ulaşan tüm uyaranları gruplandıran bir bölge söz konusudur. Eğer ki bu bölgede hasar oluşmuşsa, bir nevi beynimizin alarmında bozulma meydana gelir. Bunun sonucunda da beynimiz olur olmadık anlarda, büyük bir tehlike varmışcasına alarmını çalıştırır.
  • Kişi çeşitli psikolojik rahatsızlıklar yaşıyorsa, sinirsel iletici maddeler arasındaki denge bozulmaya başlar. Bazı maddeler eksilir ya da bir anda fazlalaşır. Bu durum panik atak oluşumlarına daha kolay şekilde yol açar.
  • Ayrılık bulantısı olarak adlandırılan ve Freud’un da desteklediği bir kuramdan söz edebiliriz. Kişi yoğun bağlılık duygusu içinde olduğu biriyle bağlarını koparmışsa ya da koparma korkusu taşıyorsa, bu daimi bir tehdit olarak yer edinir. Bu tip psikodinamik etkenler, panik atakları besleyen ögelerdir.
  • Yoğun inanç durumlarında, bilinçaltına empoze edilen korkulara da önemli bir parantez açmak gerekiyor.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

panik ataklı adam

Panik atak belirtileri ne kadar sürer sorusuna daha sağlıklı cevaplar vermek için kişisel öykülere bakmak gerekiyor. Panik atağı ortaya çıkaran nedenlere bağlı olarak herkesin panik atak süreleri birbirinden farklı olabiliyor. Buna rağmen yukarıda da söz ettiğimiz gibi panik atak nöbetleri ortalama 10-15 dakika içinde son bulur.

Panik atak başlangıcı genelde şu tip belirtilerle kendini var eder:

  • Çarpıntı
  • Titreme
  • Sarsıntı
  • Kusma hissi
  • Nefes darlığı ve boğulma hissi
  • Baş dönmesi
  • Sersemlik duygusu
  • Ölüm korkusu
  • Düşme veya bayılma hissi
  • Kollarda ya da bacaklarda uyuşma
  • Ani sıvı kaybı
  • Yüksek ateş

Elbette panik atak esnasında bu tip belirtilerin tamamının meydana geldiğini söylemek olanaksız; fakat yapılan araştırmalar bu listede yer alan nedenlerden en az 3 tanesinin muhakkak görüldüğüne işaret ediyor. Kişi bu tip belirtiler oluştuğunda, sakin kalıp burnundan nefes almalı ve bir yere tutunmalıdır. Gözünü dinlendirip etraftaki detaylara yavaş yavaş kendini odaklamalıdır.

Panik Atakların Özellikleri

Panik ataklarına dair en temel özellik, deyim yerindeyse sinsi olmalarıdır. Kişiyi gün içinde ne zaman ve ne şekilde yakalayacağı pek belli değildir.

Öte yandan:

  • Ataklar, belli bir ivme içerisinde yükselir ve zirve yapar.
  • Panik atak, doğrudan ölümcül bir hastalık değildir. Bu aynı zamanda bir akıl hastalığı olarak da kabul görmez.
  • İlaç tedavisiyle etkisi bir ölçüde yok edilse de psikoterapi almadan kurtulmak olanaksıza yakındır.
  • Hastaların önemli bir çoğunluğu, bunun ruhsal değil de fiziki bir rahatsızlık olduğunu düşünür. Olayları abartma, aşırı kontrol duygusu, karamsarlık, öz güven eksikliği ve keskin düşünmeyi, panik bozukluğundaki olumsuz düşünceler olarak nitelendirebiliriz.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR YORUM YAZIN

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.