Ana sayfa Hastalıklar Paranoya Hastalığı

Paranoya Hastalığı

42
0
PAYLAŞ

Paranoya endişe ve korkunun aşırıya kaçması ve kişinin kendi açısından değil, diğer kişiler açısından görünürde herhangi bir sebep olmadan ortaya çıkması durumlarına denir. Paranoya hastalığı genellikle psikotik hastalıklarda görülse de kimi zaman psikotik olmayan durumlarda da görülebilir. Paranoya hastalığına yakalanmış olan kişiler hayal güçleri ile düşünceler oluşturup, bu düşüncelere giderek daha güçlü bir şekilde bağlanırlar. Düşünceleri ise rahatsız edici şeylerden oluşur. Bu hastalığa yakalanan kişiler oldukça şüpheci olur. Öyle ki bu kişiler birilerinin ona komplo düzenlediğini dahi düşünür. Bu hastalık bireyin kendisi için başta olmak üzere yakınları için de psikolojik olarak oldukça tahrip edici olabilir.

Hastanın düşüncelerinden doğan bu kuruntuların gerçeğe dönüşme olasılığı bireyi oldukça rahatsız eder. Paranoya hastalığının en belirgin belirtisi de budur. Hastalığın diğer belirtilerine her ne kadar yazımızın devamında değinecek olsak da kıskançlık, takip edilme, aldatılma, hastalanma ve zehirlenme gibi temel takıntıların olduğunu söyleyebiliriz. Paranoya hastalığına yakalanmış olan kişiler genellikle yaptıkları davranışlar ile birlikte diğerlerinin ilgisini üstüne çekmiş olurlar. Genellikle 30 ve 40’lı yaşların ardından itibaren görülmeye başlayan bu hastalık, genetik ile %10 oranında bir bağa sahiptir. Bu hastalığın tedavisi zor olmak ile birlikte, hastalık giderek ilerleme kaydeder.

Paranoya Hastalığının Evreleri Nelerdir?

Analiz ve Dikkat Evresi: Bu noktada paranoya hastası daima etrafında olan biten şeylere dikkat kesilir. Ne olup bittiğini kontrol ederek, başlarına gelebilecek olan olaylara hakim olmaya çalışırlar. Aynı zamanda sahip oldukları hezeyanları destekleyecek kanıtlar ararlar.

Persüküsyon Dönemi: Hezeyanlar hastalığın bu döneminde ortaya çıkar. Takıntılı olunan konulara dair önlemler alınmaya başlanır. Var ise öldürülme korkusundan korunmak için adımlar atılır, gasp ihtimaline karşın kendini korur. Her daim kullanılan güzergahlar ya da yaşanılan yer değiştirilebilir. Öyle ki bir başka şehre ve hatta ülkeye göç edildiği dahi görülebilir. Bu kişiler gittikleri yerlerde pencere ve kapıları kontrol edip, dinleme cihazı da arayabilirler.

Büyüklük Hezeyanlar Dönemi: Geçmiş devreler ile birlikte hastalığın giderek gelişerek bu döneme gelmesi halinde hasta kendini diğer kişilerden üstün görmeye başlayabilir. Öyle ki insanların onu kıskandığını, çekemediğini düşünebilirler.

Paranoya Hastalığının En Bilinen Türleri

Kötülük Paranoyası: Paranoya hastası etrafındaki herkesi düşman olarak görüp, kendisi adına bir komplo düzenlendiğini ve kurban edileceğini düşünür.

Hak İddiası: Hastalığın bu türünde hastalar sürekli mahkemeye giderek çeşitli konularda hakkının elinden alındığı konusunda iddialarda bulunarak, kendisi adına bir komplo düzenlendiğinden bahseder.

Keşif Hezeyanlı Paranoya: Bu kişiler bugüne dek yapılmış olan en büyük keşfin kendileri tarafından yapıldığını iddia eder. Ayrıca yaptıkları bir keşfin görülmemiş bir şey olduğunu düşünerek bunu kabul ettirmek için uğraşırlar.

Büyüklük Paranoyası: Hastalığın bu türü toplum için de oldukça zararlıdır. Bu tür hastalar kendilerinin insanları kurtaracak olan mehdi ya da peygamber olduklarını dile getirir. Telkin yöntemini kullanarak etrafında insanları toplayan bu kişiler kolay bir şekilde dikkatleri üzerine çekebilir. Bilinçlenmemiş kişileri peşinden sürükleyen bu kişiler kendilerine engel olmak isteyen kişilere tecavüz edebilir ya da öldürebilirler. Gösteriler ve mitingler düzenleyerek kendilerini büyük bir lider konumuna sokabilirler.

Kıskançlık Paranoyası: Bu da paranoyanın tehlikeli türlerinden biri olarak karşımıza çıkar. Sevgili ya da eşin ihanetini ispat etmek için birçok farklı yerde bu duruma kanıt arayan hastalar etrafında olan herkesten şüphe eder. Bu kişilerin sevgilileri ya da eşleri oldukça zor bir hayat geçirir. Öyle ki bu tür durumların cinayet ile sonuçlandığı dahi görülür. Fakat bu kişilerin muhakeme yeteneklerinin olmaması ceza almalarının önüne geçer ve bu kişiler genellikle hastaneye kaldırılır.

Paranoya Hastalığının Çıkış Noktası

Paranoya hastalığı genellikle akıl hastalığı yani psikoz belirtisi olarak karşımıza çıkar. Kısmen genetik nedenlere sahip olan bu hastalık genellikle çevreden etkilenir. Öyle ki aynı genetik yapıya sahip olan tek yumurta ikizleri ya birlikte paranoyak olur ya da ikisinde de herhangi bir sorun görülmez. Diğer yandan farklı genetik kodlara sahip olan çift yumurta ikizlerinde birliktelik nadiren görülür. Bu sonuçlar kalıtsal niteliği destekler. Fakat çevresel etkiler olan yaşam tarzı, aile içi ilişkiler ve stres gibi faktörlerin paranoya üzerinde daha çok etkisi bulunur. Yine de kalıtsal yatkınlık olmadan paranoya hastalığının ortaya çıkma ihtimali düşük olur.

Bu kişiler kendileri ile uğraşıldığını düşünse de bu tür sanrılar gelip geçici olur. Kalıtsal etkilerin söz konusu olması halinde ise bu duruma dikkat edilmesi gerekir. Araştırmalara göre anne ve babasından biri ya da her ikisi paranoyak olan kişilerin paranoyak olma ihtimali oldukça yüksek. Paranoya genellikle toplumun alt kesimlerinde olan kişilerde ilerleyen yaşlarda görülür. Bu ruhsal problemin giderek ciddileşmesi halinde bireylerin sahip olduğu duygular giderek artış ve kesinlik gösterir. Böylelikle de birey, etrafında olan kişilere karşı giderek daha şüpheci bir tavır ile yaklaşır. Bu yüzden de birey, diğer kişilerden giderek uzaklaşır. Bu nedenle giderek toplumun daha alt basamaklarına doğru kayar.

Paranoya hastalığı her ne kadar kendi başına tehlikeli olmasa da paranoid şizofrenin de bir ön safhası olduğu için özellikle dikkat edilmesi gerekir. Bir başkası tarafından zarar görülecek olma hissi, sorun ile kendi başına ilgilenme ya da misillimede bulunma isteğini ortaya çıkartabilir. Örneğin; radyo dalgaları aracılığı ile insanların ve kendisinin kontrol altına alınmak istendiğini düşünen bir hasta, bu duruma karşı bir önlem almak üzere kendisine bir görev edinerek harekete geçebilir. Paranoya hastalarının genellikle takıntılarının gerçekler ile hiçbir alakası olmaz. Bu bir yana bireysel olarak harekete geçmek isteyen hastalar, etrafa karşı korku ve endişe duydukları için genellikle pek bir şey yapamazlar.

Paranoya Hastalığının Belirtileri

  • Diğer insanlara nefret beslemek ve onlara onur kırıcı hareketlerde bulunmak. Bir başkası tarafından görmezden gelinmeyi unutmamak.
  • Herhangi bir dayanağa sahip olmadan diğer kişiler tarafından aldatıldığı, zarara verildiği ve sömürüldüğü düşüncesi ortaya çıkar.
  • Sıradan sözler dahi gözdağı vermek ya da aşağılanmak şeklinde algılanır.
  • Dostlarının ve iş arkadaşlarının güvenilirliğinden ve bağlılığından şüphe eder.
  • Bir başkasına sır vermez. Bunun sebebi o kişinin bu sırrı kötü emellerine alet edeceğidir.
  • Yalnızca kendileri tarafından algılanan hareketlerden yola çıkarak saldırı ve öfke tepkileri gösterir.

Yukarıda yer alan belirtilerden en az dört tanesine sahip olan kişiler, paranoya hastalığına sahip olabilir. Bu tür kişilerin genel olarak sorunları olduğu, diğer kişiler ile geçinemediği görülür. Etrafında olan kişilere sert bir şekilde tepki veren bu kişiler, diğer bireylerin beklentilerini de karşılamaya çalışır. Etrafında olup biten her şeyi kontrol etmek isterler. Eleştiri kabul etmezler. Eleştirildiğini gören kişiler hemen savunmaya geçer. Bununla birlikte bir başkasını eleştirmekten de asla geri kalmazlar. Yaptıkları iş ne olursa olsun bir sorun çıktığında her daim bir başkasını suçlarlar. Ortada bir tehdit olması halinde hemen yasalara başvururlar. Herhangi bir dayanağı olmayana ve gerçek dışı düşünceler ile kendilerini daima büyük görür ve her daim savunmaya geçerler. Böylelikle etraflarında olan kişileri de bunaltırlar.

Paranoya Hastalığı ile birlikte görülebilen diğer hastalıklar ise şu şekilde sıralanmış bulunuyor;

  • Majör depresyon
  • Saplantılar
  • Alkol ve madde bağımlılığı
  • Farklı kişilik bozuklukları

Detaylı Bilgilere Ulaşmak İçin TIKLAYINIZ!

Paranoya Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Çeşitli hastalıklar her ne kadar paranoya hastalığı belirtilerini gösterse de esasında paranoya hastalığı ile aynı olmazlar. Bu hastalığı teşhis edebilmek için bireylerin tümör ya da damar hastalığı gibi hastalıklara sahip olmaması gerekir. Bireylere hastalık tanısı koyulması ve ardından da tedaviye geçilmesi gerekir. Paranoya hastalığına sahip olan kişiler endişeli, evhamlı ve kuruntulu kişiler olarak diğer kişilerin dikkatini üzerlerine çekerler. Bu tür kişilere paranoyak adı verilir. Tedavi edilmemesi halinde kişilerde hastalığın ilerlemesi, ilişkilerin kopması ve bozulması diğer türlü sorunlar ortaya çıkarabilir.

Hastalar, hasta olduklarını kabul etmezler. Bu yüzden de tedavisi için bu tür sorunların nedenleri bulunmalıdır. Bunun için de kişilerin çocukluklarını inilir ve aile ile iş çevresi ile ilgili bilgi alınır. Bu tür durumların tespit edilmesi ile birlikte ilaçlar ve seanslar kullanılarak tedavi süreci başlar. Paranoya hastalığına yakalanmak için belirli bir yaş gurubu olmaz. Fakat özellikle şiddete maruz kalan kişiler 40 yaşından sonra paranoya belirtileri gösterir. Bu tür kişilerin psikologlardan destek alması ve kendisine verilecek olan ilaçları düzenli bir şekilde kullanması gerekir. Bununla birlikte aile bireylerinin davranışlarına kontrol etmesi önem taşır.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here