Ana sayfa Genel Sağlık Patlamaya Bağlı Oluşan Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

Patlamaya Bağlı Oluşan Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

22
0
PAYLAŞ

Kulak çınlaması bazen başka hastalıkların belirtisi, ilaçların yan etkisi ya da en basit haliyle uçak yolculuklarında görülebilen fakat gerçekten çok rahatsızlık veren bir durum. Ne kadar hafif olursa olsun, sanki insanın beyninde yankılanır ve diğer başka sesleri duymayı engeller. Dışarıdan değil, direkt içeriden gelen bir ses olduğu ve başka kimse bu sesi duymadığı için, tarif etmesi, anlatması zor ve bu yönüyle de oldukça sinir bozucudur. Kişinin kendi fiziksel rahatsızlıkları bir yana günümüzde giderek artan yüksek frekanslı sesler ve gürültü oranı nedeniyle çınlama ve işitme kaybı şikayetleri de artış gösteriyor.

Kulak Çınlaması (Tinnitus) Nedir?

Tinnitus

Tinnitus yani kulak çınlaması, uğultu, cızırtı, uğultu, sinyal, hışırtı, tiz bir ıslık gibi duyulan ama gerçekte olmayan, rahatsız edici sesler olarak tanımlanabilir. Hastaların çoğunda çınlamanın, bir akustik travma sonrası başladığı görülür. Bunun anlamı, hastalar ya birden bire çok yüksek sese maruz kalmışlar (patlama, silah vb.) ya da uzun zamandır sürekli, yüksek sesli ortamlarda (iş makineleri, yüksek sesli müzik) bulunmuşlardır. Yüksek ses, iç kulakta bulunan algılayıcı hücrelere zarar verebilir. Akustik travma dışında, üst solunum yolları enfeksiyonu, kulak kiri, yüksek tansiyon, yaşlılık ve sinir sistemi bozukluklarının bir sonucu ya da belirtisi olarak da ortaya çıkabilir.

Aşırı alkol, kahve tüketimi, sigara kullanımı, bazı ilaçlar (örn. aspirin) da kulak çınlamasına sebep olabilir ya da şikayetleri artırabilir. Uzun süre devam eden kulak çınlamaları, uyku bozukluklarına, anksiyeteye, dikkat eksikliğine ve hatta depresyona sebep olabilir. Çınlama tek ya da her iki kulakta birden, bazen de beynin içinde hissedilir. Dünya nüfusunun yaklaşık %5’i kulak çınlamasından yakınır.

Kulak çınlaması şikayetine çoğu zaman işitme kaybı da eşlik eder. Çınlama ve beraberindeki işitme kaybı riski, maruz kalınan gürültünün şiddetine, maruz kalma süresine ve frekans aralığına bağlı olarak artar. İç kulağa erişen ses basıncının seviyesi, gürültünün şiddetini ifade eder ve ölçü birimi desibel (dB)’dir. Çalışma ortamlarındaki sesin şiddeti, bu iş için özel olarak geliştirilmiş aletlerle ölçülerek çalışanların işitme kaybı ve çınlamadan korunabilmesi için önlemler alınabilir.

Patlamaya Bağlı Kulak Çınlaması Nasıl Geçer?

Genel olarak “gürültü” olarak isimlendirdiğimiz istenmeyen sesler, iç kulak sağlığını tehdit eder. İç kulak sağlığı bakımından gürültü, sürekli ya da geçici gürültü olarak ele alınır. Patlama, geçici gürültü grubunda incelenir. Burada parametre, patlamanın hangi şiddette ve belli zaman aralığında kaç kere tekrar ettiğidir. İç kulak sağlığı için kabul edilebilir ölçüler, 8 saat içinde 130 dB şiddetinde 1000 patlama, 140 dB şiddetinde 100 patlama ya da 150 dB şiddetindeki 10 patlamadır.

Aniden çok yüksek bir sese, bir patlamaya maruz kalındığında, büyük bir ihtimalle kulak zarında yırtılma meydana gelir. Bu tür patlamalar çoğunlukla, meslekleri gereği atış talimi yapmak zorunda olan asker ya da polisler ve avcılıkla ilgilenen kişilerin maruz kaldığı durumlar olarak karşımıza çıkar. Son yıllarda tüm dünyada artan terör tehdidi ile birlikte ülkemizde de sıkça patlayan bombalar da akustik travma sebepleri arasında yer alır ve çınlamayla birlikte işitme kayıplarında da sebep olur.

Tüfek ve tabanca atışı sırasında meydana gelen patlama sesinin basıncı 130 ila 170 dB arasındadır. Bu seviyede bir ses basıncı ise tek sefer bile gerçekleşmiş olsa, iç kulakta ciddi hasara sebep olabilir. Patlamanın kaynağına yakın olan kulak travmadan daha çok etkilenir. Bu durumda eğer kontrol dahilinde bir patlamaya maruz kalınacaksa önlem almakta fayda var. Avcılar silah tercihlerini buna göre yapabilir ya da kulaklık kullanabilirler.

Akustik travmalardan sonra oluşan çınlamalar çoğunlukla geçici olur ve genellikle 48 saat içinde ortadan kalkar. Bazı durumlarda, işitme kaybıyla birlikte 2 haftaya kadar devam ettiği de görülür. Fakat çınlama 2 haftanın sonunda hala aynı şiddette devam ediyorsa, kalıcı olabilir. Çınlama, şiddeti belirgin biçimde azalarak devam ediyorsa, 1 aya kadar beklenebilir. Tedaviye mümkün olduğunca erken başlamak, iyileşme şansını artırır. Patlama sonrası meydana gelen travmanın sadece iç kulakla sınırlı kalmayabileceği de akılda tutulmalıdır. Çınlamanın sebebi beyinde bulunan işitme nöronlarının uğradığı hasar da olabilir.

Patlama sonrası ortaya çıkan çınlamaların bir kısmı hasarın yerine ve büyüklüğüne bağlı olarak, tedaviye cevap vermeyebilirler. İşitme testi (odyogram) ve çınlama alanlarını detaylarıyla gösteren FMRI tetkikleriyle hasarın büyüklüğü ve yeri tespit edilir. KBB doktoru tarafından değerlendirilen bu tetkikler sonucunda iyileşme şansı olduğu düşünülen çınlamalar için ilaç ve r-TMS tedavileri uygulanabilir. Günümüzde çınlama tedavileri henüz % 65-70 arası bir başarı oranına sahip.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here