Ana sayfa Genel Sağlık PCT (Prokalsitonin) Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

PCT (Prokalsitonin) Nedir? Yüksekliği ve Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

11
0
PAYLAŞ

PCT, tam kan sayımı vasıtasıyla ölçümü yapılan ve kandaki prokalsitonin miktarını gösteren biyolojik bir göstergedir. PCT testi, kan zehirlenmesinden şüphe duyulan hastalara uygulanır. Kanda düşük seviyede bulunan PCT, genel olarak tiroid bezlerinde bulunan özel hücreler tarafından üretilir. Sağlıklı bireylerin kanındaki PCT değerinde değişiklik olmaz ancak bu değer tek başına bir enfeksiyonun varlığından bahsedilmesi için yeterli değildir.

PCT Normal Değeri Kaç Olmalı?

Sağlıklı bireylerde PCT, 0 ile 0.05 değerleri arasındadır. Bu değerlerin üzerine çıkıldığında, bu durumun nedenlerinin araştırılması ve tedavi sürecinin başlatılması gerekir.

Normal değerler dışında:

  • 0,05 – 0,5 değer aralığı: Enfeksiyon varlığını gösterir ancak bu enfeksiyon kan zehirlenmesi gibi tüm vücudu etkileyen bir enfeksiyon değildir. Üst solunum yolu enfeksiyonu ya da diş iltihabı gibi enfeksiyonlardan söz edilebilir.
  • 0,5 – 2 değer aralığı: Sistemik bir enfeksiyonu işaret eder. Bu değer aralığı, sepsis teşhisi konulmasında yeterli düzeyde değildir.
  • 2 – 10 değer aralığı: Sepsis probleminin ortaya çıkmasının muhtemel olduğunu gösterir.
  • 10 ve üzeri: Sepsis ihtimalinin bir hayli yüksek olduğuna işaret eder.

PCT kan testi sonucu:

  • Enfeksiyonun bakteri ya da virüs kaynaklı olup olmadığının tespiti için uygulanabilir.
  • Enfeksiyon varlığı kesinleşmişse ve prokalsitonin seviyesi düşükse, bakteri varlığı da düşük seviyededir. Bu da var olan enfeksiyonun, virüs kaynaklı olarak oluşma ihtimalinin daha yüksek olduğunu gösterir.

PCT nasıl düşürülür sorusundan önce, PCT yüksekliğinin sebebinin bilinmesi gerekir. 

PCT Kan Testi Ne Zaman İstenir?

PCT kan testi, sepsis enfeksiyonun teşhisi için kullanılır.

Bunun dışında:

  • Çocuklardaki idrar yolları enfeksiyonu, böbrek enfeksiyonu teşhisinde,
  • Bakteri kaynaklı hastalık ya da enfeksiyon teşhisinde,
  • Uygulanan antibiyotik tedavisinin etki gösterip göstermediğinin takibi için de PCT kan testi istenebilir.

PCT kan testinin istenebileceği klinik belirtileri ise şunlardır:

  • Kalpte çarpıntı
  • Kan basıncının düşük olması
  • Ateş
  • İdrar çıkışındaki azalma
  • Derin ve hızlı nefes alıp vermek
  • Midede bulantı
  • Akıl sağlığında oluşan bozukluklar

Vücuttaki inflamasyon, damarlarda oluşan çok sayıdaki küçük pıhtı, bir ya da birden fazla organın işlev yapamaz hale gelmesi ve kan basıncında tehlikeli seviyede düşüş görülmesi gibi durumlarda da doktorlar tarafından PCT kan testi istenebilir.

PCT testi ile birlikte daha sağlıklı bir teşhis için:

  • CRP,
  • CSF,
  • Kan sayımı ve
  • Kan kültürü gibi testlere de ihtiyaç duyulabilir.

PCT Yüksekliği Hangi Hastalığın Belirtisidir?

PCT değerinin, belirli bir aralığın üzerine çıkmasının farklı nedenleri olabilir. PCT yüksekliğinin en yaygın nedeni; sepsis yani kan zehirlenmesidir.

PCT yüksekliği belirtileri:

  • Kan zehirlenmesi (sepsis)
  • Menenjit
  • Travma
  • Ciddi yanıklar
  • Bazı ilaçların yan etki göstermesi
  • Troid kanseri
  • Medullar troid kanseri
  • İdrar yolu enfeksiyonu
  • Kan pıhtısı gibi organlara oksijen taşınmasını azaltıcı tıbbi durumlar

PCT Düşüklüğü

PCT testi sonucunda elde edilen veri, kesin bir sonuç değildir. Sadece enfeksiyon ihtimaline karşı yol gösteren bir bilgidir. PCT düşüklüğü genel olarak önemli bir soruna işaret etmese de kalbi çevrelemiş olan enfeksiyöz endokardit gibi bulunma ihtimali zor olan bir enfeksiyonun varlığını gösterebilir. Bu nedenle dikkatle incelenmesi gerekir.

PCT Sonuçları Hakkında

PCT kan testi sonucuna göre teşhis konulmaz.

Bu test sonucunda:

  • Bir sağlık sorunu olma ihtimalinin varlığı belirlenir.
  • Hastalar, PCT testine göre tedavi görmezler. Mevcut sağlık durumunun geneli değerlendirilir ve tedavi yöntemi, doktor kararına göre şekillenir.
  • Hastayla alakalı, enfeksiyonun meydana getireceği ilave bulgular için de değerlendirme yapılır.
  • PCT testi diğer enfeksiyon testleri gibi belirgin değildir, net olarak bir sonuç vermez. Bu nedenle de doktorlar, hastalığın tam teşhisini yapabilmek için farklı testlere de ihtiyaç duyarlar.

PCT değeri yüksek olup kan zehirlenmesinin söz konusu olmadığı kişiler olabileceği, PCT düşüklüğüyle birlikte kan zehirlenmesinin görüldüğü kişiler de olabilir. Eğer PCT kan testi hastalığın ilk evrelerinde yapılırsa, PCT değerleri düşük seviyede çıkabilir ancak belirli bir zaman içerisinde değerlerde yükselme görülebilir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here