Ana sayfa Hastalıklar Radyoterapinin Yan Etkileri Nelerdir?

Radyoterapinin Yan Etkileri Nelerdir?

21
0
PAYLAŞ

Radyoterapi, verilen yüksek dozda radyasyon ile vücutta bulunan kanserli dokuların öldürülmesini sağlayıp, çoğalmasını engellemek mantığı ile çalışan bir tedavi biçimidir. Tek başına tedavi yöntemi olarak kullanılabildiği gibi, cerrahi müdahale sonrası kalan tümörlü kitleyi yok etmeye yönelikte başvurabilir. Hemen hemen tüm kanser türlerinde uygulanır. Radyoterapinin tedavi sırasında kişide birtakım yan etkiler görülebilir. Bu yazımızda radyoterapinin yan etkilerini inceleyeceğiz.

Radyoterapinin Görülen Yan Etkileri Nelerdir?

Birçok tedavi yönteminde olduğu gibi, radyoterapi de yan etki gösterir. Gelişen teknoloji ile radyoterapi uygulaması yaparken kullanılan cihazlarda ışın hasta dokuya direkt ulaştığı için, yan etkiler daha az görülmeye başlanmıştır. Radyoterapi tedavisi sırasında görülen yan etkiler ise şöyledir;

  • Kandaki alyuvarları etkileneceği için, hasta kendini yorgun ve halsiz hissedebilir.
  • Akyuvarlardaki düşüş kişiyi enfeksiyona yatkın hale getirir.
  • Bulantı, kusma ve ishal yaşanabilir.
  • Cinsel istekte azalma.
  • Diş çürümesi ve ağız içinde yara oluşumuna sebep olabilir.
  • Uygulandığı bölgede saç ve tüy dökülmesine sebep olur ancak, dökülen saçlar ile tüyler tedavi sonrası tekrar çıkabilir.
  • Uygulandığı bölgedeki cilt dokusunda hassasiyete neden olabilir. Kızarıklık ile açık yara arasında sorunlar yaratabilir.
  • Radyoterapinin hemen sonrasında yutma güçlüğü oluşabilir. Bu nedenle bir süre katı gıdalar tercih edilmemelidir.
  • Trombositlerde düşme yaşandığı için, vücudun herhangi bir bölgesinde ciltte noktalar veya morarmalar görülebilir.

Radyoterapi tedavisinde görülen yan etkilerin yoğunluğunu belirleyen faktörler değişiklik gösterir. Yan etkileri artıran veya azaltan durumları ise şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Hastanın yaşı,
  • Hastanın sağlık durumu,
  • Radyoterapi esnasında kullanılan cihaz,
  • Hangi organa uygulanacağı, örneğin böbrek ve karaciğer diğer organlara göre daha hassastır,
  • Radyoterapi uygulanacak alanın büyüklüğü,
  • Günlük alınan doz.

Radyoterapinin Yan Etkilerini Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?

Radyoterapi sırasında yan etkileri azaltmak için beslenme şeklinde yapılacak düzenleme olmazsa olmazlardan biri. Bu hastaların seans öncesinde ve sonrasında protein ağırlıklı beslenmeleri önerilir. Su başta olmak üzere bol miktarda sıvı alımına dikkat edilmeli. Balık, ceviz, badem gibi Omega 3 yönünden zengin yiyecekler tüketilmeli.

Diyette yeterli miktarda meyve ve sebzeye yer verilmeli. Haftada bir iki kere kuru baklagillerden hazırlanan öğünler olmalı. Doğal antioksidan yönünden güçlü, bağışıklık sistemini kuvvetlendiren yiyecekler tercih edilmelidir. Yan etkiler görüldüğünde doktor mutlaka hastasına yardımcı olacaktır. Beslenme düzenini hasta tek başına oturtamaz ise, bir diyetisyenden yardım alabilir.

Bitkisel destekler, her kanser türüne göre farklılık gösterir. Örneğin jinekolojik kanserlere iyi gelen bir gıda, diğerleri için aynı etkiyi göstermez. Ancak endüstriyel şekerden uzak durmak bütün kanser türleri için ortak bir uygulamadır. Bunun yanında meyve, bal, pekmez gibi ürünlerden alınacak az miktarda şekerin bir zararı olmadığı düşünülür.

Radyoterapi Tedavisi Süresince Nelere Dikkat Edilmeli?

Radyoterapi hastalığın durumuna göre, her hastada süre ve uygulama bakımından değişiklik gösterir. Bu süre boyunca ise dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır;

  • Kullanılan ilaçlar hakkında bilginin doktor ile paylaşılması, tedavi süresince yeni bir ilaca başlamadan doktora bilgi verilmesi gereklidir.
  • Bu süreç boyunca güneş ışınlarından korunmak önemlidir.
  • Cilt daha hassas olacağı için deodorant, parfüm, sabun gibi kozmetik ürünleri kullanırken doktora danışılması önerilir.
  • Yan etkiler konusunda, doktor hastayı uyaracak ve yönlendirecektir. Bu tavsiyelere uymak, hastanın konforunu arttırır.
  • Pamuklu ve cildi sıkmayan giysiler tercih edilebilir.
  • Bu dönemde hasta bol bol dinlenmeyi ihmal etmemeli.
  • Radyoterapi öncesi, doktor hastanın yaşayabileceği bütün olumsuzlukları hesaplar ve hastaya buna göre tavsiyelerde bulunur. Bu tavsiyelere uyulması tedavi sürecini rahatlatır.
  • Kanser gibi hastalıkların tedavi süreci hasta ve çevresi için streslidir. Eğer kaygı, depresyon gibi durumlar aşırı seviyede ise psikolojik yardım alınması doğru olacaktır.

Radyoterapi Ne Kadar Sürer?

Radyoterapi tedavisinin süresine onkolog karar verir. Çoğu hasta günde bir sefer olmak üzere, haftada beş gün radyoterapi seansına girer. Kimi hastalıklarda tek doz radyoterapi yeterli olabileceği gibi, 1-2 hafta gibi kısa sürelerde de radyoterapi uygulanabilir. Seansların toplam süresi 6-7 haftaya kadar çıkabilir. Verilen iki günlük ara, sağlıklı dokuların dinlemesi içindir. Seansın süresi ile günlük dozu hastanın genel durumu ve hastalığın biçimine göre doktor tarafından belirlenir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here