Ana sayfa Genel Sağlık RBC (Eritrosit) Nedir? Kandaki Eritrosit Yüksekliği ve Düşüklüğü

RBC (Eritrosit) Nedir? Kandaki Eritrosit Yüksekliği ve Düşüklüğü

17
0
PAYLAŞ

Oksijenin damarlar arasında hareket ederek organlara ulaşmasını, atık maddelerin ise vücuttan atılmasını sağlayan kan; alyuvarlar, akyuvarlar ve trombositlerden oluşur. Alyuvarlar yani kırmızı kan hücreleri tıp literatüründe RBC, bir diğer deyişle eritrosit olarak ifade edilir. Kan testi sonucunda belirtilen RBC (eritrosit) sayısı kandaki alyuvar sayısını ifade eder. Eritrositlerin görevi, vücudun çeşitli mekanizmalarına ihtiyaç duydukları oranda oksijen ulaştırmaktır. Dolayısıyla kandaki eritrosit sayısının azalması vücuda yeteri kadar oksijen dağıtılamadığı anlamına gelir. 

Alyuvarlar genellikle aynı renkte, boyda ve şekilde olurlar, ömürleri ise yaklaşık olarak 3 aydır. Büyük bir çoğunluğu kırmızı kemik iliğinde üretilir. Öte yandan dalak ve lenf düğümlerinde de üretim gerçekleşir.

Kandaki eritrosit sayısı:

  • El veya koldan alınan kan örneğiyle yapılan “tam kan sayımı testi” ile belirlenir.
  • Eritrosit sayısının normalin altına düşmesi anemi, üstüne çıkması ise polisitemi rahatsızlıklarını işaret ediyor olabilir.

RBC Normal Değerleri Kaç Olmalıdır?

Kırmızı kan hücreleri

Normal şartlarda yenidoğanların eritrosit sayısı yetişkinlerden fazladır. Yetişkin erkeklerin eritrosit sayısı da kadınlar ve çocuklara oranla daha fazladır.

  • Yenidoğanlarda: 4.8 – 7.2 milyon hücre/mikrolitre
  • Çocuklarda: 4.6 – 4.8 milyon hücre/mikrolitre
  • Erkeklerde: 4.7 – 6.1 milyon hücre/mikrolitre
  • Kadınlarda: 4.2 – 5.4 milyon hücre/mikrolitre
  • Gebelikte: Normal yetişkin hücre sayısından biraz daha düşük

Eritrosit Yüksekliği Nedenleri

RBC yüksekliğinin nedenini genel anlamda açıklayacak olursak; hücrelere yeterli miktarda oksijen gitmediği takdirde takviye olarak üretilen kırmızı kan hücrelerinin sayısının artması diyebiliriz.

Bu duruma neden olan durumlar ise aşağıdaki gibidir:

  • Kalp rahatsızlıkları (kalp yetmezliği, doğuştan gelen kalp hastalıkları)
  • Aşırı sigara tüketimi
  • Böbrek kanseri
  • Akciğer rahatsızlıkları
  • Dehidrasyon (genellikle şiddetli ishal gibi durumlarda vücudun susuz kalması)
  • Uyku apnesi sendromu ve benzeri uyku sorunları
  • Yüksek rakımlı yerlerde vakit geçirmek
  • Lösemi (kan kanseri)
  • Talasemi (doğum sırasında oksijen taşıyan alyuvarların kapasitelerinin azalmasıyla oluşan hastalık)
  • Hipoksi (kandaki oksijen seviyesinin düşük olması)
  • Doping içeren maddeler
  • Karbonmonoksit zehirlenmesi

Eritrosit Yüksekliği Belirtileri

Eritrosit yüksekliğinin temel ve en sık karşılaşılan belirtileri:

  • Yüksek tansiyon,
  • Kulak çınlaması,
  • Ciltte kaşınma ve morarma,
  • Bulanık görme,
  • Baş ağrısı veya dönmesi,
  • Göğüs ağrısı,
  • Halsizlik,
  • Eklem ağrısı,
  • Karın ağrısı ve
  • Uyku bozukluğudur.

Eritrosit Değerleri Nasıl Düşürülür?

Eritrosit yüksekliğinin söz konusu olması halinde dahiliye doktoru tarafından uygulanacak çeşitli testler aracılığıyla uygun tedavi yöntemi belirlenir.

Eritrosit seviyesini düşürmek için uygulanan bazı tedavi yöntemleri aşağıdaki gibidir:

  • Flebotomi: Kan alınarak eritrosit miktarının hızlı ve kolay bir şekilde düşürülmesi amaçlanır.
  • Eritrosit üretimini azaltan ilaçlar: Dahiliye doktoru tarafından yaş, genel sağlık, kandaki alyuvar miktarı faktörleri gözetilerek eritrosit üretimini sınırlayacak ilaçlar reçete edilebilir.
  • Aspirin kullanımı: Aspirin, günlük düşük bir miktarda alındığı takdirde kanın pıhtılaşmasını önler. Aspirin kullanımı sayesinde ciddi komplikasyonların ortaya çıkma riski azaltılabilir.

Bunların dışında:

  • Eritrosit miktarını dengede tutabilmek adına günde 8-10 bardak su içilmesi tavsiye edilir.
  • Ayrıca demir ilaçları ve demir içeren besinlerin tüketimi de sınırlandırılmalıdır. Aksi yönde bir beslenme düzeni daha fazla alyuvar üretimine yol açar.

Eritrosit Düşüklüğü Nedenleri

Kandaki RBC sayısının düşüklüğü “eritrositopeni” olarak adlandırılır.

Bu durumun başlıca nedenleri aşağıdaki gibidir:

  • Ciddi kanamalar
  • Bazı kronik hastalıklar (kanser, HIV/AIDS, lösemi, lenfoma, romatizmal eklem iltihabı, omurilik tümörü, böbrek yetmezliği)
  • Bazı ilaçlar (kemoterapi ilaçları, kinidin vb.)
  • Anemi (kansızlık)
  • Yetersiz beslenme ile beraber ortaya çıkan demir, B12 ve folik asit eksikliği

Eritrosit Düşüklüğü Belirtileri

Eritrosit düşüklüğünün temel belirtileri kişiden kişiye göre değişkenlik gösterse de genel itibarıyla sıklıkla karşılaşılan belirtiler şu şekildedir:

  • Baş ağrısı ya da dönmesi,
  • Yorgunluk,
  • Halsizlik,
  • Güçsüzlük,
  • Çarpıntı,
  • Nefes darlığı
  • Soluk ten rengi

Eritrosit Değerleri Nasıl Arttırılır?

Kandaki eritrosit miktarını artırmanın en kesin çözümü kan naklidir.

Bunun dışında:

  • Kırmızı et, kuru erik, kuru üzüm, ıspanak gibi demir açısından zengin besinler,
  • Balık, yumurta, süt ürünleri gibi B12 açısından zengin besinler,
  • Kümes hayvanları, fasulye, kiraz gibi bakır içeren besinler,
  • Kabak, havuç, kavun, karpuz gibi A vitamini yüksek besinler tüketilerek de kandaki eritrosit miktarı artırılabilir.
  •  Kandaki Eritrosit miktarını arttırmanın başka bir yolu da kan naklidir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here