Ana sayfa Genel Sağlık Ruh Sağlığı Sporun Psikolojik Faydaları

Sporun Psikolojik Faydaları

124
0
PAYLAŞ

Araştırmalara göre vücudunu sağlam yani sağlıklı tutan insanlar diğerlerine kıyasla daha düzgün bir öz disipline ve öz saygıya sahipler. Üstelik sporun ruh sağlığı üzerinde de birçok etkisi var. Bu yazımızda sporun psikolojik faydalarını üç büyük kategoride inceleyeceğiz.

Sporun Biyokimyasal Faydaları

Biyokimya vücudumuzdaki hormonların, enzimlerin ve diğer kimyasal tepkimelerin bizi nasıl etkilediği inceleyen bir disiplindir. Bu alandaki çalışmalara baktığımızda düzenli spor alışkanlığı olan insanların vücudundaki kimyasal olayların da düzenli işlediğini görüyoruz. Sporun biyokimyasal faydaları ise şu şekilde özetlenebilir;

1. Spor Endorfin Salgılanmasını Sağlıyor

Halk arasında mutluluk hormonu olarak da bilinen endorfin, tam adıyla “endogenous morphine” vücutta salgılandığında beyne mutluluk sinyalleri gönderip kişiye huzur veren bir hormondur. Her ne kadar vücudun endorfin salgılaması doğal bir süreç olsa da bazen salgılanan endorfin kişinin ruh sağlığı için yeterli gelmeyebilir, insanı depresyon gibi hastalıklara yönlendirebilir.

Bu durumlarda antidepresan adı verilen temelde vücuda endorfin salgılama emri veren ilaçlar kullanılabilir. Ancak bu hormonun salgılanmasını tetiklemenin bir diğer yolu da düzenli spor yapmaktır. Yapılan araştırmalar her gün 30-40 dk kadar spor yapan kişilerin yapmayanlara kıyasla daha az depresif olduğunu kanıtlamıştır. Endorfin salgılanmasını tetikleyen sporun doğal bir antidepresan olduğu da pekala söylenebilir.

2. Kan Şekerinin Kontrolünü Sağlıyor

Vücudumuzdaki en önemli yapılardan biri olan insülin-glukagon mekanizması yediğimiz yemeklerin sindirimiyle ilgilidir. Yemek yenildiğinde kana karışan şekerin kontrol edilmesi için vücut insülin salgılar ve şeker seviyesinin idealde tutulması sağlanır. Fakat bazen kandaki şeker insüline direnç göstermeye başlar ve vücudun ürettiği insülin yeterli gelmez.

İşte bu noktada önce insülin direnci, ardından da diyabet dediğimiz hastalık oluşur. Spor ise vücudumuzdaki insülin salınımını düzenleyerek bu hastalıkların önlenmesine yardımcı olur. Spor sırasında kalp atışının hızlanması ile eş zamanlı olarak üretilen insülin seviyesi de düzenlenir ve ideal seviyede kalması sağlanır. Düzenli sporun hayatında yer ettiği kişilerde şeker hastalığı görülme olasılığı bir hayli düşüktür.

3. Uykuyu Düzenler

uyku

Vücudun gün içinde harcadığı enerjiyi geri kazanıp organların dinlenmesi için uyku olmazsa olmazdır. Ancak bazen yanlış beslenme, stres gibi sebeplerden dolayı uykusuzluk ortaya çıkabilir. Bunun çözümü de günde 20-30 dakika spor yapmaktır. Spor melatonin denilen uyku hormonunun biyolojik saate göre salgılanmasına yardımcı olur, böylece kişi daha düzenli ve kaliteli uyur; gün içinde daha mutlu ve enerjik olur.

Sporun Fizyolojik Faydaları

Sporun fizyolojik faydaları aslında direkt vücudumuzun fiziksel görünümündeki faydalar olarak özetleyebiliriz.

1. Spor Kan Basıncını Düzenler

Spor yaparken fark ettiğimiz değişimlerden biri artan kalp atışımızdır herhalde. Kasların harekete geçmesi ile harcanan enerji vücudun oksijen ihtiyacının artmasına sebep olur. Hücrelere daha çok oksijen gidebilmesi için kalp daha hızlı atmaya başlar ve kan basıncını azaltır.

Yüksek kan basıncı “tansiyon” dediğimiz hastalığın temel sebebidir ve görülmüştür ki düzenli spor yapan bireylerde tansiyon sıkıntısı pek görülmez. 140-90mmHg kan basıncına sahip bireylerde kalp krizi, damar tıkanıklığı gibi sorunlar da baş gösterebilirken düzenli sporu alışkanlık haline getirmiş kişilerde kan basıncının 10-15 mmHg’ye kadar düşüp sağlıklı seviyeye inebildiği gözlemlenmiştir. Tabii bu kalp krizi gibi hastalıklara yakalanma riskinin de düşmesi demektir.

2. Kilo Kontrolü Sağlar

Çağımızın en büyük sorunlarından biri obezitedir. Bugün dünyanın her yerinde hükümetler obezite oranlarını düşürmek için çeşitli çalışmalar yapıyor, insanları düzenli beslenmeye ve spor yapmaya çağırıyor. Sporun kilo kontrolündeki etkisi yadsınamaz. Gün içinde alınan besinlerin yakılması için düzenli spor şarttır. İdeal kilosunda olan kişilerin ise öz güvenlerinin ve tabii psikolojilerinin daha düzgün olduğu bilinmekle birlikte kilonun yol açabileceği diğer sağlık sorunlarından da kaçınmış olursunuz.

3. Psikososyolojik Fayda Sağlar

Sporun psikolojik faydaları yalnızca bireysel değildir. İnsanlar yaratılış itibariyle sosyal varlıkların, tek başına yaşayamayazlar. Üstelik yaşadıkları toplum içinde kendilerine çizdikleri roller, insanların onları nasıl gördükleri de psikolojilerini etkiler. Bu sebeple sporun psikososyolojik faydası vardır.

4. Topluma Uyum Sağlamayı Öğretir

Özellikle takım sporlarının birlikte çalışma algısını öğrettiği bir gerçek. Küçük yaşlardan beri bir spora devam eden çocuklar ortak bir amaç için birlikte çalışmanın keyfine vararak görev bilinci edinir. Ayrıca takımdaki herkesin belirli bir rolünün olması da dayanışma gibi toplumsal hayatta mühim bir kavramın öğretilmesi için harika bir araçtır. Takım sporları bu şekilde bireyin topluma kazandırılmasını, uyum sağlamasını sağlar.

5. Adil Olmayı Öğretir

“Fair play” denilen kavram bir spor dalında tarafların kurallar çerçevesinde, saygı ve görgü kurallarına da dikkat ederek rekabet etmesini öngören bir kavramdır. Bu kavramla birlikte bir spor dalıyla uğraşan kimse kurallara uymayı ve sağlıklı rekabet etmeyi öğrenir. Toplumsal yaşamda da önemi olan bu beceriler düzenli sporla sağlanabilir.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here