Ana sayfa Genel Sağlık En Doğru Tansiyon Ölçümü Nasıl Yapılır?

En Doğru Tansiyon Ölçümü Nasıl Yapılır?

23
0
PAYLAŞ

Kanın damarlar içerisinde oluşturduğu basınç olarak tanımlanan tansiyon değerlerinin normal şartlarda altında belirli aralıklarda ölçülmesi gerekir. Bu aralıkların altında ya da üstünde ölçülen değerler, tansiyon ile ilgili bir sorun olduğu anlamına gelebilir. Tansiyon yükselmesi veya düşmesi anlık olarak gerçekleşebileceği gibi kronik bir hale de gelebilir. Özellikle tansiyon takibi yapılan kişilerde bazı noktalara dikkat etmek doğru veri toplama açısından önem taşır.

Tansiyon ölçümü her ne kadar basit gibi görünse de kendi içerisinde dikkat edilmesi gereken önemli noktaları bulunur.

Bunlar:

  • Ölçüm sırasında kolun pozisyonu, kişinin genel durumu gibi etkenler tansiyon değerini doğrudan etkiler.
  • Tansiyon ölçmek için birkaç farklı yöntem veya alet kullanılabilir.

Tansiyon Nasıl Ölçülür?

Tansiyon ölçmek için kullanılan aletlerin her birinin ölçüm esasları değişiklik gösterir.

1. Dinleme yöntemi ile tansiyon ölçme

tansiyon ölçümü

Havalı ya da civalı tansiyon ölçme aleti ile birlikte steteskop kullanılır. Steteskoptan alınan sesler dinlenerek tansiyon değeri belirlenir.

Ölçüm işlemi:

  • Hasta oturur ya da yatar pozisyona getirilir.
  • Mümkünse sol kol kullanılır. Kol yastık ya da benzeri bir desteğin üzerine konulur ve giysiler dirseğin üst kısmına gelecek şekilde sıyrılır. Kolu sıkan giysilerin çıkarılması gerekir. Eğer hastanın üzerinde çok ince bir gömlek varsa ve çıkarılması mümkün değilse profesyonel birisi ölçümü bu şekilde de tamamlayabilir.
  • El ayası yukarı doğru bakacak şekilde kola pozisyon verilir.
  • Manşon adı verilen ve hava verildikçe şişen kısım dirseğin iki parmak yukarısına gelecek şekilde yerleştirilir. Genişliği kola göre ayarlanır ve sarılır.
  • Kol atardamarı bulunarak steteskopun diyafram kısmı atardamar üzerine yerleştirilir.
  • Manometre tansiyon ölçecek kişinin elinde olmalıdır. İbrenin sıfır değerinde olması gerekir.
  • Tansiyonu ölçecek kişi steteskopu kulağına takar.
  • Pompanın üzerinde bulunan vida sıkılır ve pompadan hava iletilerek manşonun şişmesi sağlanır. Manşon şişerken manometrenin de ibresi yükselmeye başlar. Yaşlılar için 180, yetişkinler için 160, çocuklar için 130 birim görülene kadar hava pompalanmaya devam edilir.
  • Manşon kolu sardığı ve atardamardan kan geçmediği için ses duyulmaz.
  • Pompa üzerinde bulunan vida yavaşça gevşetilerek manşonun içerisindeki hava boşaltılır. İbre de bu andan itibaren aşağıya doğru inmeye başlar. Hava aniden bırakılırsa doğru bir ölçüm yapılamaz.
  • Hava boşalmaya devam ederken steteskoptan ilk duyulan ses sistolik basınç yani yüksek tansiyon değeridir. En son duyulan ses ise diastolik basınç yani küçük tansiyon değeridir. 

2. Steteskopsuz tansiyon ölçme

tansiyon

Bu ölçümde steteskop kullanılmaz. Ölçümden sağlıklı bir sonuç alabilmek için deneyimli olmak şarttır.

Palpasyon olarak adlandırılan bu yöntemde:

  • Radial arterden nabız alarak tansiyon ölçümü yapılır.
  • Bilekten tansiyon nasıl ölçülür sorusu bu yöntem örnek gösterilerek cevaplanabilir. Nabız alma işlemi kolun bilek kısmından yapılır.
  • Manşon kola takılır, manometre yerleştirilir ve nabız alınacak nokta belirlenir.
  • Pompa ile manşona hava dolması sağlanır. Manşon hava ile dolduğunda nabız hissedilmez.
  • Pompanın vidası gevşetilerek manşonun içerisindeki hava boşaltılır.
  • Manometre ve nabız birlikte takip edilir. İbre aşağı doğru hareket ederken nabız alınan ilk birim sistolik yani büyük tansiyon değerini verir.
  • Bu ölçümde küçük tansiyon değeri alınamaz.

3. Elektronik tansiyon aletiyle tansiyon ölçme

elektronik aletle tansiyon ölçme

Dijital tansiyon aletlerinin kullanım şekli aletin yapısına göre değişiklik gösterir. Bu aletlerde manşon iki farklı şekilde takılır. Bir kısmında bilek, bir kısmında ise dirsek kısmı manşonun takılacağı noktadır.

Dirsek kısmına manşon takılan aletlerde:

  • Manşon düzgün bir şekilde yerleştirildikten sonra aletin üzerinde bulunan açma kapama düğmesine basılır.
  • Manşon otomatik olarak şişer.

Bileğe takılan modellerde ise:

  • Aletin kalp hizasında tutulması gerekir.
  • Gelişmiş modellerde panel üzerinde aletin doğru konumlandırılıp konumlandırılmadığını gösteren işaret de vardır.
  • Dijital tansiyon aletlerinin ekranlarında büyük, küçük tansiyon değeri ile birlikte nabız atımı da gösterilir.
  • Bu aletlerin tamamında nasıl kullanılacağına dair kılavuzlar alet ile birlikte verilir. Her biri farklı özelliklere sahip olduğu için kılavuzun iyice incelenmesi önemlidir.

Tansiyon Ölçümünde Dikkat Edilmesi Gerekenler

bilekten tansiyon ölçümü

Tansiyon ölçümünden doğru bir değer almak için dikkat edilmesi gereken bazı kurallar vardır. Anlık tansiyon oynamalarında da düzenli tansiyon takibinde de bu kurallara uyulması önemlidir. Her gün birkaç defa gereksiz bir şekilde tansiyon ölçümü yapmak hekimler tarafından doğru kabul edilmez.

Bu ölçümler:

  • Kişiyi telaşlandıran ve ortada hiçbir neden yokken tansiyonun panik nedeniyle yükselmesine neden olan, sonuçları gerçek değerlerden uzak sonuçlar veren durumlar olarak değerlendirilir.
  • Aynı şekilde yapılan gözlemler kişilerin doktor ile karşı karşıya kaldıklarında tansiyonlarının ani bir şekilde değiştiğini de ortaya koymuştur.
  • Bir süre sonra bu kişilerin tansiyonları tekrar ölçüldüğünde normal seviyede çıktığı görülmüştür.

Tansiyon ölçümünde dikkat edilmesi gereken durumlar ise:

  • Tansiyon ölçümünden 5 dakika kadar önce dinlenmeye başlamak gerekir. Oturma ya da yatma pozisyonlarından birisi tercih edilebilir.
  • Her ölçüm sırasında aynı kolun kullanılması doğru bir tansiyon değeri yakalamak açısından önemlidir. Sağ ile sol kol arasında fark oluşabilir.
  • Stres, aşırı hareket, gerginlik gibi durumların ardından tansiyon ölçümü için bekleme süresi en az 15 dakikadır. Bu süre dolmadan tansiyon ölçmek farklı bir değer verebilir.
  • Ölçümün 30 dakika öncesinde yemek yemek, sigara içmek, çay ve kahve tüketmek önerilmez.
  • Tansiyon ölçümünün öncesinde tansiyonu yükseltme etkisi olan ilaçların kullanılmaması gerekir.
  • Doğru bir tansiyon takibi için mümkünse günün aynı saatlerinde ve aynı şartlar altında ölçüm yapılmalıdır. Kullanılan ilaçlar varsa, ilaçlar ve tansiyon ölçümü arasında geçen sürenin her gün aynı zaman aralığında olmasına özen gösterilmesi gerekir.
  • Tansiyonu ölçülecek olan kişi rahat bir pozisyonda bulunmalı, hareket etmeden ölçümün tamamlanmasını beklemelidir.
  • Konuşurken tansiyon ölçülür mü en sık karşılaşılan sorular arasındadır. Tansiyon ölçümü sırasında konuşulması tavsiye edilmez.
  • Üst üste tansiyon ölçmek değerler arasında mutlaka fark yaratacaktır. Bunun için hastanın ilk tansiyon ölçümünün ardından bir süre dinlendirilmesi ve tansiyonunun aralıklı olarak ölçülmesi tavsiye edilir.
  • Tansiyon ölçümü yapacak olan kişinin bu konuda yeterli bilgiye sahip olması gerekir. Dijital aletler için bir başkasının yardımına ihtiyaç olmasa da diğer tansiyon ölçüm aletlerinde gelen sesleri kontrol edebilmek için dinleme deneyimi önemlidir.

Faydalandığımız Kaynaklar:

Kaynak1

Kaynak2

Kaynak3

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here