Ana sayfa Genel Sağlık Ağız ve Diş Sağlığı Tonsilit

Tonsilit

353
0
PAYLAŞ

Tonsilit Nedir?

Anjin olarak da bilinen tonsilit, dilin arka kısmında boğazın iki tarafında bulunan tonsil ve bademcik dokuların iltihaplanmasına denir. Tonsil veya bademcik diye adlandırılan dokuların görevi, vücudun direncini arttıran bağışıklık sisteminin bir parçası olan, mikroplarla savaşma güce veren hücreleri üretmesidir. Bu hücreler (lenfosit olarak isimlendirilir) direk mikroplara temas ederek veya bazı maddeleri üreterek (antikor gibi) mikropları öldürmeye çalışır. Ama bazı mikrop ve bakteriler bu savunmaya karşı çıkarak tonsillerde birikir ve çoğalırlar. Bu birikme ve çoğalma tonsillerin büyümesine, kızarmasına ya da iltihaplanmasına yol açar. Bu durumun oluşmasına bademcik iltihabı yani tonsilit denir.

Tonsilit genellikle 5 ile 15 yaş arasında ve kış ya da ilkbahar döneminde görülür. 2 yaş altı ve 50 yaş üstü bireylerde görülmesi nadir denecek kadar azdır.

Tonsilit Neden Olur?

Bu iltihabın nedeni beta mikrobu ve beta virüsleridir. Ayrıca birden fazla virüs çeşitleri bademciklerde enfeksiyona sebep olur. Vücudun direnci düştüğü, savunmanın azaldığı zaman bu mikrop ve virüsler daha fazla etki göstererek o bölgenin şişmesine ve iltihap olmasına neden olur.

Tonsilitin Belirtileri Nelerdir?

Belirtileri etkin olan mikrobun gücü ve vücudun direncine bağlı olarak değişir. Genel olarak belirtileri şöyle sıralayabiliriz.

  • Bademciklerin şiş, kırmızı ve iltihaplı olması
  • Boğaz ağrısına maruz kalmak ve bu ağrının kulağa vurması
  • Boyundaki lenf bezlerin şişmesi ile boğazda kuruluk, yanma ve ağrı hissi olması. Yüksek ateş, kusma ve halsizliğin boy göstermesi
  • Beklenmedik boyun tutulmaları
  • Yutkunma zorluğu çekme
  • İştahsızlık, üşüme, titreme, burun akıntısı, öksürük
  • Vücudun herhangi bölgesinde ağrı, eklem ağrıların gözlemlenmesi
  • Kötü ağız kokusu ve ses değişikliği olması

 

bademcikler1

Tonsilit rahatsızlığın tıp dilinde üç farklı çeşidi bulunmaktadır; Akut tonsilit, subakuttonsilit ve kronik tonsilit.

Akut tonsilit, bakteri ve virüs yoluyla bulaşması sonucu oluşur. Kısa sürelidir ve yüksek ağrıyla birlikte yanmaya neden olur. Bu tonsilit çeşidi genelde çocukluk çağlarda görülür ve kendiliğinden iyileşen bir rahatsızlıktır.

Subakuttonsilit enfeksiyonuna, actinomyces isminin verildiği bir tek bakteri sebep olur. Bu tonsilit çeşidi 3 haftaya belki de 3 aya kadar uzayan bir rahatsızlıktır. Bu anjinden sonra kulak iltihabı veya böbrek hastalığı görülme olasılığı yüksektir.

Kronik tonsilit ise aylarca süren ve subakuttonsilitin ilerleyip tedaviyi aksatma sonucu ortaya çıkmasına verilen isimdir.

Tonsilitin Tedavisi

Bademcik iltihabı yani tonsilit enfeksiyonun tedavisini iki aşamaya ayırabiliriz; Evde yapılması gerekenler ve tıpta yapılanlar.

 Evde Yapılması Gerekenler

  • Sıvı yiyecekleri tüketmekte özen gösteriniz. Çok sıcak ve soğuk yiyeceklerden kaçınınız.
  • Vücut direncinizi arttıracak meyve ve sebzeler tüketiniz, ayrıca bol bol dinlenin.
  • Tuzlu su ile gargara yaparak boğazınızı rahatlatabilirsiniz ve ağzı temiz tutmak yaralı olacaktır.
  • Nemli ortamda bulunmaya ve havası kirli ortamdan kaçınmaya özen gösteriniz.

Boğaz enfeksiyonlarda gargara en büyük koruyucu ve kurtarıcıdır.

  • Adaçayı gargarası yapmanız bu iltihaba iyi gelecektir. Fakat hamilelerin içmesi sakıncalıdır. Hazırlanışı şöyledir, bir su bardağı su ile bir tatlı kaşığı taze adaçayını 5 dakika kaynatın. Günlük 2-3 defa gargara yapın. Ağız kokusu problemi olanlar bu karışımın içerisine 4-5 adet ebegümeci ekleyebilirler. Her gün adaçayı içilmesi de fayda verecektir, tahriş ve ağrıyı azaltarak tonsilite neden olan bakterilerin yayılmasını önler.
  • Tuzlu su ile gargara, enfeksiyonu azaltıp bir süre sonra yok olmasına yarar sağlar. Gargara için, yarım bardak ılık suya aşırı olmamak kaydıyla tuz atıp karıştırın, günlük 2-3 defa gargara yapın.
  • Çemen otu ile gargara, viral enfeksiyonun yaygın olmasından dolayı kullanılması önerilen gargara türüdür. Çemen otu, sıklıkla olan boğaz şişmelerin en iyi çözümüdür. Gargara için, bir büyük bardak kaynar su ile 3 çay kaşığı çemen otunu karıştırın. 20 dakika kaynatın ve ılıtarak günlük 3 kez gargara yapın.
  • Süt ile gargara yapmak için, geceleri bir bardak ılık süte iki çay kaşığı zerdeçal tozu ve bir tutam karabiber ekleyerek yavaşça için. Sütün tek dezavantajı boğaza yapışarak daha fazla yutkunmanıza neden olabilir. Boğazınız çok ağrıyorsa kullanmayabilirsiniz.
  • Limonlu gargara için, bir bardak kaynatılmış suya bir adet taze limonu sıkıp yavaş yavaş içmeniz boğazınızın yumuşamasını sağlayacaktır. C vitaminin zengin olduğu limon, vücudun direncini arttırır ve iltihabı azaltır.
  • Zerdeçalın iltihap azaltıcı ve antiseptik özelliği ile tonsilit rahatsızlığında kullanılması yarar sağlayacaktır. Bir bardak sıcak suya bir çay kaşığı zerdeçal ekleyin ve gargaranız hazırdır.
  • Tarçın çayı bakterilerin çoğalmasını önler ve şişliklerin, ağrıların hafiflemesine yardımcı olur. Büyük bardak çay için, bir çay kaşığı toz tarçın veya 2 küçük çubuk tarçın yeterlidir. Yaklaşık 8 dakika bekleterek içmeniz sizi rahatlatacaktır.
  • Sarımsak, doğal antibiyotiktir dolayısıyla boğaz ve bademcik iltihabı için tüketmek yararlı olacaktır. Bir bardak suya 2 adet ince dilimlenmiş sarımsağı ekleyerek kaynatın. Suyuna bir tutam acı biber ekleyin ve biraz soğuyunca içebilirsiniz.
  • Birden çok bitki çayları içerek bu rahatsızlığı biraz da olsa yatıştırabilirsiniz. Ayrıca bağışıklık sisteminize destek olabilirsiniz.

bitkisel-caylari-dikkatli-tuketin

Bu alternatif çözümleri uyguladığınız halde 7-8 gün içerisinde ağrı ve rahatsızlığınız geçmediyse doktora başvurmalısınız. Sağlık konusunda küçük bir erteleme dahi büyük sonuçlar açacağını asla unutmayın! Doktorunuz hastalığın ilerlemesine ve şiddetine göre antibiyotik önerir ya da derdinize deva olacak önemli uyarılar verecektir.

Antibiyotik kullanımı hakkında bilinmesi gerekenler vardır. Antibiyotikler tonsilit enfeksiyonu oluşturan bakterileri öldürüp iyileşmenize yararı olabilir; fakat tonsilit sebebi herhangi bir virüs ise antibiyotikler etki etmeyeceğini bilmeniz gerekir. Sürekli tonsilit rahatsızlığında antibiyotik kullanmak size yarar değil de, zararlı bakterilerin antibiyotiklere karşı savunmanın artacağına, virüslerinde yok olmamasına sebep olursunuz. Ayrıca bilinçsizce antibiyotik kullanımı, bağışıklık sisteminin en önemli parçası olan flora ismindeki yararlı bakterileri öldürerek vücudunun savunma sistemine zarar verir ve yan etkileri de ishal, kan ağrısı, halsizliktir. O yüzdendir ki, doktorunuz tavsiye etmediği sürece, mümkün mertebe uzak durunuz.

geniz-eti-ve-bademcik-rahatsizliklari-ilac-ile-tedavi-edilmesi-mumkun-mudur

Tonsilitin sıklıkla olması sonucu enfeksiyonun kronikleşip bademciklerde kalarak, bademciklerin büyümesine sebep olur. Bu durumda yemekte ve soluk alıp verme de yolu tıkayarak zorlaştırır ve bademcik çevresinde apse oluşumu gözlenir. Bunun sonucunda KBB uzmanınca, bireyin bademcikleri ameliyatla çıkartılması gerekir.

Bademcik iltihabının kendi kendine geçebilen bir enfeksiyon olsa da, tedavi edilmediğinde veya tedavinin yarım bırakılması sonucunda bir çok komplikasyonlara neden olur. Romatizmal kalp iltihabı, böbrek iltihabı, derin boyun enfeksiyonu, bademcik çevresinde apse oluşumu, mikrobun kana karışması, orta kulak enfeksiyonu, akciğer enfeksiyonu, beyin zarı enfeksiyonu, kemik iliği enfeksiyonu ve eklem enfeksiyonuna neden olmaktadır.

Tonsilit günümüzde çok yaygın görülen rahatsızlıklarından bir tanesidir. İleri düzeydeki enfeksiyon tedavi edilmediği veya tedavi yarım bırakıldığında daha kötü sonuçlara yol açacaktır. Bunlarla karşılaşmamak amacıyla doktora görünmek ve bilinçsizce antibiyotik kullanmamak gerekir. Şu zamanda bu kadar çok diyaliz merkezinin olması ve genç kuşağın daha fazla sağlık sorunlarıyla uğraşıyor olmasını şöyle açıklayabiliriz ki; eskiden antibiyotiklerin olmayıp şimdi ise etkin olmayan tdv’lerin kullanımı artmasıdır. Bu hayatta sağlığımızdan başka önemli ne olabilir ki? Mutlu ve sağlıklı günler geçirmeniz dileğiyle

 

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here