Ana sayfa Hastalıklar Tüberküloz Hastalığı

Tüberküloz Hastalığı

18
0
PAYLAŞ

Akciğerlerin sağlıklı bir şekilde görevini yapmasına engel olan tüberküloz bulaşıcı bir rahatsızlık olarak insan hayatı için önemli bir risk teşkil ediyor. Dünya genelinde yalnızca bir bulaşıcı etken yüzünden ölüme sebep veren ikinci en büyük öldürücü hastalık olarak bilinen tüberküloz yüzünden her sene yaklaşık bir buçuk milyon kişi hayata veda ediyor.

Tüberküloz hastalığı doktorlar tarafından iki ayrı yolla tanımlanıyor. Bunlardan birisi latent, diğeri ise aktif. Latent adı verilen tüberküloz hastalığında beden içerisinde tüberküloz bakterisi inaktif biçimde bulunur. Bu tip tüberküloz vakasında herhangi bir semptom gözlenmez ve bulaşıcılık riski yoktur. İnaktif bakteri zamanla aktif olursa hastalığın bulaşıcı hale gelmesi ve semptomların ortaya çıkması mümkün hale gelir.

Tahminlere göre dünyada yaşayan her üç insandan birinin latent evredeki tüberküloza sahip olduğu düşünülüyor. Normal şartlar altında latent evredeki tüberkülozun aktif duruma evrilmesinin ihtimali yüzde 10’dur. Diğer taraftan yetersiz beslenme, zayıf bağışıklık sistemi, sigara tüketimi, HIV virüsü gibi sebepler yüzünden bu olasılık artabilir.

Hava yolu ile kişiden kişiye bulaşabilen tüberküloz virüsü akciğerde ya da boğazlarda yer alabilir. Durum böyle olunca bu virüse sahip olan kişilerin hapşırması, öksürmesi, konuşması ya da şarkı söylemesi gibi durumlar halinde virüs çevreye yayılabilir. Tüberkülozun bulaşıcı olmadığı durumlar arasında öpme, diş fırçası paylaşımı, tokalaşma, çarşaf ve tuvalet kullanımı, yiyecek ve içecek paylaşımı gibi noktalar vardır.

Tüberküloz Hastalığı Neden Olur?

Mycobacterium tuberculosis bakterisi yüzünden meydana çıkan tüberküloz rahatsızlığının dünya üzerinde farklı türleri bulunuyor. Böylesine farklı türlere sahip olan bir hastalık söz konusu olduğunda da kimi zaman bazı tüberküloz türleri ilaçlara karşı bir direnç oluşturuyor.

Bulaşıcı bir rahatsızlık olan tüberküloza sebebiyet veren bakteri yukarıda da belirttiğimiz üzere hava yolu ile bulaşır ve öksürük, hapşırık, konuşma gibi durumlarda ve hatta kısa mesafeden nefes yoluyla bile bulaşabilme potansiyeli vardır.

Tüberküloz genelde bağışıklık sistemi zayıf olan ve virüslere karşı kuvvetli direnç gösteremeyen insanlarda daha kolay ortaya çıkar. Diğer taraftan bazı insanlar bedenlerinde tüberküloz bakterisi taşısalar bile güçlü bir bağışıklık sistemine sahip oldukları için tüberküloz hastalığının semptomlarını göstermeyebilir. Tüberküloza sebep olan faktörler arasında yer alan faktörlerden birisi de hastanın yaşıdır. Öyle ki beş yaşından küçük çocuklar ve yaşlılar risk grubunda yer alıyorlar. Ayrıca bağışıklı baskılayıcı ilaç kullanan kişiler, HIV enfeksiyonu kapmış bireyler, şeker hastalığına yakalanmış kişiler de tüberküloz ile daha kolay bir şekilde karşı karşıya kalıyorlar.

Tüberkülozun zararlarının ortaya çıkmasının diğer sebepleri arasında kişinin kronik böbrek yetmezliği yaşaması, lösemi hastası olması, lenfoma şikayetlerine sahip olması, akciğer kanserinden mustarip olması da bulunuyor. Sigara içenler ve alkol bağımlılığı olan kişilerin de tüberküloza yakalanma ihtimalleri daha yüksektir. Eğer bir kişi ideal vücut ağırlığının yüzde doksanından daha az kiloya sahipse risk grubunda yer alma eğilimi gösterir.

Hassas ve duyarlı bünyeye sahip olan bireylerde daha kolay görülen tüberkülozun beslenme ile de doğrudan ilişkisi vardır. Kişi eğer sağlıksız ve yetersiz bir beslenme alışkanlığına sahipse, buna ek olarak sigara, alkol ya da uyuşturucu gibi zararlı alışkanlıklarını sürdürüyorsa tüberküloz riskini kendi elleriyle tetiklemiş olur.

Tüberkülozun ruhsal sebeplerine gelecek olursak; üzüntü ve stres yüzünden bünyenin zayıf düşmesi bu hastalığın daha kolay bedeni ele geçirmesini sağlar. Güneş ışığından uzun süreler boyunca uzak kalmak, kirli havayı solumak, sanayi atıklarına maruz kalmak da tüberkülozu tetikliyor.

Tüberküloz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Tüberküloz hastalığının semptomları arasında yüksek ateşten öksürüğe, aşırı kilo kaybından titremeye kadar birçok belirti bulunuyor. Şimdi bu hastalığın en sık görülen belirtilerini inceleyelim.

1. İştahsızlık

Birçok rahatsızlıkta olduğu gibi tüberküloz hastalığında da en büyük belirtilerden biri kişinin iştahının kaçması, yemek yeme arzusunun büyük ölçüde ortadan kaybolmasıdır. Özellikle tüberküloz rahatsızlığının ilk evrelerinde iştahsızlık şiddetli bir şekilde kendini gösterir. İştahsızlık yüzünden kişi ihtiyacı olan besini ve mineralleri alamadıkça daha da zayıf düşer ve tüberkülozla mücadele etmeye çalışan vücudun sistemleri güç kaybedip hastalığa teslim olur.

2. Halsizlik

Tüberkülozun başlangıç evresinde iştahsızlık kadar belirgin bir şekilde kendini gösteren semptomlardan bir diğeri de halsizliktir. Hastalık ilerledikçe halsizlik belirtileri de ilerleme gösterir. Kişi kendini fazlasıyla yorgun ve bitkin hisseder.

3. Fazla Kilo Kayıpları

Tüberkülozun başlangıç evresinde gözlenen bir diğer belirti ise kilo vermedir. Tüberküloz basilleri bedende ve akciğerde ilerledikçe hasta kişi daha hızlı kilo vermeye başlar. Tüberküloz, sağlıklı ve arzu edilen bir şekilde kilo vermeye sebep olmaz, anormal bir durum söz konusu olur. Kilo verme meselesi yüzünden hastalığın tedavisinde beslenme büyük bir rol oynar.

4. Öksürük

Öksürük birçok sebep yüzünden ortaya çıkmış olabilir. Her öksürük tüberküloz belirtisi değildir ancak öksürüğün ne kadar sürdüğü ve hangi şartlar altında ortaya çıkıp gelişme gösterdiği incelenerek hastalığın bir belirtisi olup olmadığı belirlenebilir. Tüberküloz hastalığı yüzünden ortaya çıkan öksürük, soğuk algınlığı ve grip yüzünden ortaya çıkan öksürükten farklıdır. Eğer öksürük üç haftadan daha uzun bir süre boyunca sürerse hastalık belirtisi olabilir. Diğer taraftan kronik bir öksürük probleminiz varsa öksürüğün süresi tüberkülozla eşleşmeye değer olmayabilir.

5. Nefes Alıp Verirken Zorluk Yaşama

Solunum yolları ile rahatsızlıkların çoğunda karşımıza çıkan şikayetlerden birisi de nefes alıp vermede zorluk yaşamaktır. Birçok hastalıkta bu zorluk yaşandığı için kendinizde gözlemlediğiniz her nefes problemi tüberküloza işaret etmeyebilir ama öksürük ile beraber tüberkülozun diğer belirtileri de varsa doktora danışıp tanı konusunda çaba göstermeniz gerekebilir.

6. Yüksek Ateş

Tüberküloz hastalığına sebep olan tüberkülin adını verdiğimiz bakteriler akciğerlere yerleşir ve bedenin savunma mekanizmasına zarar vermeye başlar. Hal böyle olunca bedenin ısısı ciddi bir artış gösterir ve kişide yüksek ateş görülür.

Detaylı Bilgi için TIKLAYINIZ!

Tüberküloz Hastalığının Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tüberküloz doğru bir şekilde tedavi edilmezse ölüme varan sonuçlara sebep olabilir. Tüberküloz hastalığı, bu hastalığa sebep olan bakteriye sahip olan herkeste gelişme göstermeyebilir. Bu yüzden latent tüberküloz ve aktif tüberküloz adı verilen iki farklı evre vardır ve dolayısıyla iki ayrı tedavi yöntemi bulunur.

1. Aktif Tüberküloz Tedavisi

Tüberküloz bakterisi aktif haldeyken bağışıklık sistemi bu bakterilerin gelişmesini ve yayılmasını durduramaz, engel olamaz. Durum böyle olunca tüberküloz hastalığı gelişir ve kişi hastalığın kötü sonuçlarının etkilerini hissetmeye başlar. Aktif tüberküloz hastalığı birkaç farklı ilaç kullanılarak 6-9 ay gibi bir zaman dilimi içerisinde tedavi edilebilir.

Aktif tüberküloz tedavisinde sıklıkla faydalanılan birinci seviye anti tüberküloz maddeler şunlardır:

İzoniazid (INH), Rifampin (RIF), Etambutol (EMB) ve Pirazinamid (PZA).

2. Latent Tüberküloz Tedavisi

Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde tüberküloz hastalığının gelişme ihtimali daha yüksektir. Latent tüberküloz enfeksiyonuna sahip olan bireylerin vücudunda da tüberküloz bakterileri yer alır ama bu bakteriler hastalık oluşturacak seviyede değildir. Çünkü pasif durumdadırlar. Bu yüzden latent tüberküloz aşamasındaki bireylerde hastalık bulgusuna rastlanılmaz, belirtiler ortaya çıkmaz ve tüberküloz belirtileri öteki insanlara bulaşmaz. Gelgelelim bu evredeki bakteriler zamanla aktif hale gelebilir ve tüberküloz hastalığının kötü sonuçlarına sebep olabilirler. Bu ihtimal yüzünden latent tüberküloz evresindeki kişiler reçeteli ilaçlar yardımıyla tedavi edilmeye çalışılır. Bu evrenin tedavisinde kullanılan ilaçlar arsaında izoniazid (INH), rifampin (RIF) ve Rifapentine (RPT) bulunur.

Tüberküloz hastalığının tedavisi için kullanılan ilaçların bitene kadar hasta tarafından kullanılması gerekir. Yani tam süresinde ilaçların bitmesi, ilaç kullanımında herhangi bir aksamanın yaşanmaması, ihmalden uzak durulması lazım. Kişinin şikayetleri azalsa bile doktordan herhangi bir talimat almadığı sürece ilaçlarını bırakmamalı. Eğer ilaçlar erken bırakılırsa ya da tedaviye gereken özen gösterilmezse bakterielr yeniden aktif hale gelecek ve bu sefer daha güçlü bir şekilde kişiyi daha ağır durumlara sokabilecektir.

Detaylı Bilgi için TIKLAYINIZ!

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here